Met Carmen, Paquita, Bolero toont Het Nationale Ballet drie erg verschillende balletten; van klassiek tot abstract en verhalend. Het gezelschap wil een nieuwe draai geven aan klassiekers onder het thema ‘Spanje’. Maar alleen in het prachtige hoogtepunt Carmen komt dit thema goed uit de verf. Paquita en Bolero missen het Spaanse temperament en schieten te kort in samenspel en eenheid.

Aaneenschakeling van losse solo’s in Paquita

Het Nationale Ballet begint de avond met Paquita, een choreografie die voornamelijk is opgebouwd uit veel korte solo’s en duetten. Er dansen prinsessen, soldaten en edelen in tutu’s en strakke kostuums. Een verhaallijn is er in dit stuk niet te vinden en dat is jammer. Al zijn de pirouetten en dansen prachtig, zij staan alleen op zichzelf en lijken enkel een aaneenschakeling van losse solo’s. De voortdurende onderbreking door applaus draagt eraan bij dat het stuk geen afgerond geheel vormt en de spanningsboog te kort is.

Een vreemdsoortig wezen in Bolero

Het tweede stuk dat het gezelschap toont is Bolero. Deze choreografie heeft een moderne uitstraling, door de roestbruine, glimmende futuristische balletpakjes die de dansers dragen. Maar ook de bijzondere dansbewegingen dragen hieraan bij. De grote groep dansers – 14 mannen en 14 vrouwen – beweegt namelijk samen, tegelijkertijd, ritmisch heen en weer. Hierdoor veranderen ze in een vreemdsoortig wezen. Een prachtig schouwspel, ware het niet dat er af en toe een arm of been te laat beweegt. De eenheid wordt dan doorbroken, waardoor het beeld van een organisch wezen wordt verstoord. Dat is jammer, want het leidt zodanig af dat je niet wordt meegenomen in de dans.

Igone de Jongh stralend middelpunt in Carmen

De afsluiter van deze avond is het prachtige Carmen. Een bont gezelschap van vrouwen in kleurige moderne rokken en mannen in soldatentenue danst en rent wild heen en weer. Zij vormen de achtergrond waartegen het Spaanse liefdesverhaal van femme fatale Carmen en José zich afspeelt. Een aantal turbulente, chaotisch ogende scènes leiden het verhaal in totdat Carmen (Igone de Jongh) vol gratie verschijnt.

Igone de Jongh beheerst de kunst om elke stap vol overtuiging neer te zetten, en de ene beweging moeiteloos over te laten vloeien in de andere. Al haar bewegingen zijn secuur en betoverend; of het nu om een pirouette of een enkele armbeweging gaat. Maar er zijn ook mindere momenten in Carmen, die veroorzaakt worden door overdrevenheid. Zoals bijvoorbeeld wanneer Michaela (Erica Horwood),  de jeugdliefde van José, haar verliefde gevoelens uitdrukt door haar handen chargerend van haar hart naar dat van José te bewegen. Toch doen deze kleine momenten niet af aan de overtuiging van deze mooie choreografie, met als elegant, innemend middelpunt Igone de Jongh.

Gevarieerd aanbod zonder eenheid

Met Carmen, Paquita, Bolero laat Het Nationale Ballet een gewaagde en gevarieerde keuze zien. Traditionele, abstracte en verhalende stukken wisselen elkaar af op deze avond. Met muziek van Ravel, Bizet en Deldevez tracht het gezelschap een nieuwe draai te geven aan klassiekers onder het overkoepelende thema ‘Spanje’. Maar helaas komt dit thema niet in alle balletten even goed naar voren, waardoor de harmonie ontbreekt. Alleen in Carmen springt het Spaanse gevoel en het bijbehorende temperament er duidelijk uit. Dit is dan ook het meest overtuigende stuk van de avond, Paquita en Bolero schieten te kort in samenspel en eenheid.

Gepubliceerd op: 24-10-2012