Elf juli jongstleden vierde choreograaf Hans van Manen zijn tachtigste verjaardag. Reden voor een feestje dus! Het Nationale Ballet eert hem deze maand met het programma De Hand van de Meester. In vier choreografieën tonen de dansers hun virtuoze beheersing van het lichaam en de ballettechniek, en hun expertise op het gebied van de specifieke Van Manenstijl. Muzikaal wordt de prachtige avond bijgestaan door vast begeleidingsorkest Holland Symfonia, onder leiding van dirigent Matthew Rowe.

De rode dansdraad

Juist op een avond als deze wordt weer eens zichtbaar hoe de meester van het Nederlandse moderne ballet een zeer eigen signatuur aan zijn werken geeft. De lange lijnen die het klassieke balletlichaam maakt, breekt Van Manen af door polsen, enkels en knieën te buigen. Van een simpele looppas maakt hij dans. Er worden veelvuldig pirouettes gedraaid, maar weinig gesprongen, en zowel vrouwen als mannen laten letterlijk (!) hun spierballen zien. De dansstijl van de choreograaf is hierdoor krachtig, prikkelend en een lust voor het oog.

Het spel van verleiding en afwijzing staat in veel van Van Manens werken centraal. In Two Pieces for HET (1997) wordt een zinderend duet gedanst door Igone de Jongh en Alexander Zhembrovskyy. In het eerste deel spat de seksuele spanning tussen de twee van het podium af. Op een passief agressieve manier wekken zij elkaars interesse. Het tweede deel toont overgave, aan elkaar en aan de liefde. Wanneer zij in de laatste tonen van Arvo Pärts muziek het hoofd op de schouder van de ander leggen en elkaars hand vastpakken, zijn ze thuis.

Muzikale choreograaf

Choreograaf George Balanchine, Van Manens grote voorbeeld, vond de muziek van Ludwig von Beethoven niet dansbaar. Voor het ballet Grosse Fuge (1971) gebruikte Van Manen echter tóch muziek van Beethoven. Dat Beethoven een zeer heldere muzikaliteit vereist, wordt bij de dansers van Het Nationale Ballet zichtbaar. Zij hebben moeite met de ‘dansbaarheid’ van Beethovens werk en het lukt ze dan ook niet altijd muzikaal de maat te houden.

Uitblinkers

In Four Schumann Pieces (1975) krijgt Matthew Golding de kans zijn uitstekende danskwaliteiten te tonen. Golding, die genomineerd is voor de Zwaan voor de meest indrukwekkende dansprestatie 2012, staat in dit ballet als protagonist los van de groep en heeft daar vrede mee. Hij danst af en toe met de vijf paren mee, kijkt naar hen of negeert hen juist en heeft niets of niemand nodig. Als einzelgänger redt hij zich prima alleen.

Nieuwkomer Isaac Hernandez laat in Frank Bridge Variations (2005) zien een aanwinst te zijn voor Het Nationale Ballet. Hij demonstreert te weten waar het in balletten van Van Manen om gaat met zijn snelheid, nonchalance en lyrische uitvoering van de passen.

De dansers van Het Nationale Ballet zijn uitermate bekend met het repertoire van Nederlands bekendste choreograaf en hebben in dit programma de kans dit wederom te bewijzen. Fans kunnen hun hart ophalen met deze voorstelling die niet alleen een eerbetoon is, maar bovendien een visitekaartje voor het gezelschap dat Van Manen groot heeft gemaakt.

Gepubliceerd op: 29-09-2012