Met Superkapitalisten zetten de jonge theatermakers Sieger Sloot en Eva Marie de Waal een intelligente en originele voorstelling neer over kapitalisme, egoïsme en de kredietcrisis. Wees niet bang voor een saaie lezing over  economie. De voorstelling doet beroep op je verstand, maar ook op je lachspieren. Door middel van een knap rollenspel doen de acteurs onderzoek naar een beroemde wereldvisie; namelijk die van egoïsme als belangrijkste drijfveer van de mens.

Superkapitalisten
In het decor van een verlaten kroeg, bezaaid met versnipperde Amerikaanse vlaggen, analyseren Sieger Sloot en Eva Marie de Waal de ideeën en levens van twee invloedrijke kapitalisten wiens levens onlosmakelijk met elkaar verbonden waren. Amerikaanse filosofe Ayn Rand bracht in 1943 het wereldberoemde boek The Fountainhead uit, waarin zij haar egoïstische wereldvisie verbeeldde via het hoofdpersonage Howard Roark. Alan Greenspan was negentien jaar lang directeur van de Amerikaanse Centrale Bank. Hij gebruikte haar wereldvisie als inspiratiebron voor zijn bewind in de financiële wereld. Helaas is zijn werkwijze niet succesvol gebleken. De kredietcrisis is uitgebroken en hij dient verantwoording af te leggen aan de wereld.

Met verve zet De Waal de Amerikaanse filosofe neer als een zelfverzekerde en imponerende dame die Greenspan met gemak om haar vinger windt.  Sloot speelt de zelfbewuste maar ietwat onstabiele bankier. Na het lezen van The Fountainhead is hij gaan leven zoals personage Howard Roark, de ‘held’ uit het boek van Rand. Het is duidelijk wie van de twee kapitalisten de broek aan heeft. Dat wordt zelfs letterlijk zichtbaar in de scène waarin Grant, zelf nog volledig gekleed, over het ontblote lijf van Greenspan walst en hem laat zien hoe je op een egoïstische manier seks hebt.

Spannend rollenspel
Hoewel de acteurs in principe de ‘Superkapitalisten’ verbeelden, switchen zij voortdurend van identiteit. Terwijl ze als Greenspan en Grant pratend terugkijken op diens levens, herleven ze al spelend situaties uit het verleden, zoals het moment waarop de twee elkaar ontmoetten. In de rol van Greenspan kruipt Sloot ook in de huid van de egoïstische held Howard Roark. Hij trekt daarvoor een oranje pruik op en gaat zelfs uit de kleren wanneer hij de erotische fantasieën van zijn held wil uitbeelden. Grant corrigeert hem voortdurend door het zelf voor te doen. Wanneer het einde van de voorstelling nadert, gaan de pruiken af en de deftige schoenen uit. Sloot en de Waal spelen nu zichzelf; twee acteurs die reflecteren op de situatie. Deze wisselingen hebben een vervreemdend effect maar zijn niet storend; ze houden de kijker scherp.

Gevulde koek
Superkapitalisten sluit zeer goed aan bij de actualiteit en zet het publiek aan het denken. Het vergt concentratie om erbij te blijven, want in vijf kwartier krijgt het publiek een flink aantal getallen, begrippen en intelligente uitspraken voor de kiezen. Toch hoef je geen voorkennis te hebben van het boek of van economie om te kunnen genieten van deze krachtige en originele toneelvoorstelling. De sociale anti-kapitalisten onder ons kunnen bovendien opgelucht ademhalen, want egoïsme en kapitalisme komen er gehaaid vanaf!

Gepubliceerd op: 15-06-2012