Een voorstelling die na vijf minuten wordt stopgezet vanwege een technische storing. Terwijl de mannen van de techniek druk in de weer zijn, speelt een vrouw van middelbare leeftijd prachtige pianomuziek om het wachten wat dragelijker te maken. Pas als de voorstelling weer wordt hervat besef je hoe bijzonder dit eigenlijk is; de vrouw is namelijk blind. De voorstelling werd gemaakt door Dries Verhoeven in samenwerking met vijf blinde performers. Zij nemen de toeschouwer door middel van gesproken teksten en projecties op de muren mee in hun eigen belevingswereld. 

Dries Verhoeven staat bekend om zijn ervaringstheater. Bij voorgaande projecten haalde hij de toeschouwer geregeld de zaal uit, om op een andere locatie het theater te ervaren.  De nieuwe voorstelling van Verhoeven sluit goed aan op zijn voorgaande werk. Ondanks dat de toeschouwer dit keer gewoon in een zaal mag plaatsnemen, staat de ervaring weer centraal.

De belevingswereld van een blinde
Gezeten op hoge stoelen, waarbij je voeten boven de grond bungelen, lijk je als toeschouwer soms te zweven in de duisternis. In het pikkedonker besef je ineens hoe hulpeloos je bent zonder ogen. De vijf performers van Donkere Kamer zijn dit totaal niet. Via banen tapijt weten zij hun weg te vinden in de verduisterde zaal, waar de toeschouwers in twee halve kringen zijn opgesteld. In eerste instantie bewegen de performers zich voornamelijk binnen deze kring. Later zoeken ze de toeschouwer echt op.

De performers tonen het publiek hoe zij kijken. Ze wringen zich overal tussendoor en betasten hier en daar voorzichtig een toeschouwer: “Zachte zorgzame handen, grote oren en pas geschoren benen”. Dit is de manier waarop blinden hun medemens leren kennen.

Het licht doet veel voor deze voorstelling. Verhoeven koos niet de makkelijkste weg door de toeschouwer 80 minuten in het donker zetten. Hij koos er juist voor volledige duisternis, schemering en fel licht af te wisselen, zodat je je heel bewust wordt van wat (beperkt) zicht met je ervaring doet. In het duister doe je als vanzelfsprekend een beroep op je andere zintuigen. ‘Hoor ik iemand dichterbij sluipen? Voelde ik een verplaatsing van lucht?’

Een nieuwe kijk op je eigen zintuigen
Donkere Kamer is een interessante performance, die je je eigen zintuigen opnieuw laat ervaren. Je beseft ineens hoe afhankelijk je eigenlijk bent van je ogen. Maar gelukkig bewijzen deze vijf performers dat je ook prima zonder kunt. Pas aan het einde van de performance vind je het zonde dat de toeschouwers niet kunnen kunnen zien, jammer dat ze de lachende gezichten in het publiek niet kunnen zien. Gelukkig maakt het  applaus een hoop goed.  

Gepubliceerd op: 31-05-2012