Op het toneel staat een soort treurwilg van auto-onderdelen in plaats van takken en bladeren. Het verbeeldt de in puin gereden auto van Halvard Solness, de bouwmeester die al sinds 1892 de hoofdpersoon is van Henrik Ibsens beroemde ‘ouderdomsdrama’. Schrijver Rik van den Bos creëerde een hedendaagse bewerking van Bouwmeester Solness. Dit gloednieuwe toneelstuk getiteld Solness bevat zowel de verhaalkern als het mysterieuze en dubbelzinnige karakter van het origineel. Joost van Hezik maakt de voorstelling compleet door de tekst een spannende, energieke en toch ook luchtige regie te geven.

Halvard Solness is een succesvolle projectontwikkelaar, maar zijn geschiedenis is niet helemaal rozengeur en maneschijn. Een nachtelijke confrontatie met de mooie, jonge Hilde Wangel wordt in werkelijkheid een confrontatie met zijn carrière, zijn leeftijd en het verleden. Solness’ succes als architect begon namelijk met een ernstig ongeluk: het afbranden van zijn eigen huis met zijn twee pasgeboren zoontjes erin. Voor de toeschouwer van Solness is het goed om dit vooraf te weten, want de belangrijke gebeurtenissen uit het verleden worden slechts stukje bij beetje en heel terloops genoemd in deze gepimpte bewerking.

De puzzel van Hilde
De voorstelling Solness bestaat uit tien abrupt beginnende en eindigende scènes. Deze scènes spelen zich af aan de kant van een provinciaalse weg waar Halvard Solness (Paul R. Kooij) zojuist met zijn auto van de weg is geraakt nadat hij een tegenligger heeft moeten ontwijken. Hilde Wangel (Judith Noyons) heeft het zien gebeuren en stapt op hem af. Maar Hilde blijkt daar niet geheel toevallig te zijn: ze komt voor een belofte die Solness haar als kind tien jaar geleden heeft gedaan.

In de gesprekken die volgen moet duidelijk worden waarom Hilde daar op dat moment is, en waarom Solness niet naar huis kan. Niet alleen voor Solness is het een puzzel, maar ook voor de toeschouwer. Het verleden, de identiteit van Hilde en de huidige toestand van Solness moeten worden uitgeplozen. Wat er in het verleden is gebeurd wordt uiteindelijk wel helder, maar wie is Hilde nu eigenlijk en wat heeft ze met dit moment in Solness’ leven te maken?

In een flits
De uitkomst van de puzzel blijft een beetje open, met name de vraag: wie of wat is Hilde Wangel? Is ze gewoon een meisje dat Solness vroeger heeft ontmoet en nu toevallig getuige is van Solness auto-ongeluk? Is ze een engel, of misschien De Dood in eigen persoon? Wat de ‘boom’ van auto-onderdelen verraadt is dat de tijd stilstaat. Het is alsof de auto van Solness is ontploft en alle onderdelen nog door de lucht vliegen en daarvan een foto is genomen. In die ene flits, daarin speelt de ontmoeting tussen Solness en Hilde zich af.

Energiek gespeeld ouderdomsdrama
Noyons en Kooij zijn in hun vertolkingen heel prettig om naar te kijken. Met witte en rode stiften schrijven en tekenen ze op de wanden van de toneelvloer om hun tekst kracht bij te zetten. Ze spelen hun rollen speels en met veel energie, en laten de veelzijdigheid van hun personages goed zien. Ze weten hierbij genoeg romantiek met elkaar en tegelijkertijd machtsstrijd tegenover elkaar op te roepen, waardoor het publiek de nodige spanning blijft ervaren.

De rol van Hilde is geen eenvoudige, want het moet nu eenmaal een dubbelzinnig figuur zijn: ze is verleidster, dochter, engel en duivel tegelijk. Noyons uitstraling van onschuldige wulpsheid doet het daarom goed. Daarnaast krijgt de humor die in de toneeltekst schuilt ook in het spel van de acteurs voldoende aandacht en zorgt voor luchtigheid. Dit alles is precies wat Ibsens ouderdomsdrama opgevoerd anno 2012 nodig heeft.

Gepubliceerd op: 19-05-2012