Een Griekse mythe krijgt een moderne verpakking van Holland Opera in de locatievoorstelling Dido ile Aeneas. Regisseur Joke Hoolboom trekt alles uit de kast voor deze originele operabewerking met een catwalkachtig decor, dramatische videoprojecties en rookgordijnen. De vele gelijktijdige acties op het podium vragen soms teveel van de toeschouwer, maar de creatieve uitspattingen van Hoolboom en de onorthodoxe muziekkeuze zorgen wel voor een interessante voorstelling.

Het kleurrijke verhaal van Dido ile Aeneas werd geschreven door Nahum Tate in 1678. Geïnspireerd door de Griekse mythologie vertelt het libretto het tragische liefdesverhaal van Dido, de koningin van Carthago, en de Trojaanse held Aeneas. Uit elkaar gedreven door heksen, tovenaars en godinnen vormen zij een dramatisch operakoppel pur sang. Regisseur Joke Hoolboom haalt de klassieke mythische figuren naar de 21^e eeuw met video’s over wereldleed, verwijzingen naar George Clooney en een stalen decor.

Opera op de catwalk
Het is de derde keer dat Hoolboom de regie voor deze opera op zich neemt, en de nieuwste versie is gewaagder dan ooit. Dat is deels te danken aan de indrukwekkende locatie, fabriekshal de Veerensmederij te Amersfoort, die voor de gelegenheid is omgebouwd tot een operadecor. Een grauwe, catwalkachtige constructie vormt het middelpunt, met aan de ene kant een glazen huis, aan de andere kant een videoscherm en stellages lukraak op het podium geplaatst. Deze onoverzichtelijke opstelling maakt het voor de toeschouwer onmogelijk om alles te volgen wat zich op het toneel afspeelt.

Om het geheel nog complexer te maken is de voorstelling doorspekt met de politieke opvattingen van Hoolboom. Zo moet de keuze voor een ‘gevangenis-decor’ de toenemende intolerantie van Nederland weergeven, en worden de vrouwen telkens onderworpen en op een lagere stellage dan de mannen gezet. De regisseur scoort zeker op originaliteit, maar is iets te scheutig met maatschappelijk geëngageerde adaptaties. Naar eigen zeggen draait het Hoolboom in deze opera voornamelijk om het liefdesverhaal, maar dit is niet terug te zien in haar radicale bewerking.

Turkse volksmuziek en aria’s
Op muzikaal gebied is het gezelschap ook niet bang om het roer om te gooien. De composities van Purcell zijn aangevuld met Turkse volksmuziek en ook Vivaldi wordt in de mix meegenomen. Deze ongebruikelijke cross-overs werken wonderbaarlijk goed in de krachtige uitvoering van het Carthago Consort. De Oosterse invloeden zorgen voor variatie in het klassieke stuk en geven een mysterieuze klank aan de aria’s.

Aylin Sezer als Dido en Sinan Vural als Aeneas zijn geloofwaardig in de hoofdrollen en hun warme stemmen smelten samen met de smachtende Turkse muziek. De zang en het acteerspel van de rest van het gezelschap zijn echter wisselend. De overdreven gezichtsuitdrukkingen van sopraan Leonie van Veen leiden af van haar zang en de constante grijns van ‘tovenaar’ Arnout Lems gaat na een uur ook vervelen.

Less is more
Hoolboom is overambitieus geweest in haar poging om zowel politieke ideologieën, een liefdesverhaal en een complex decor in één opera te proppen. Hoewel ze zich meer zou mogen houden aan het principe less is more maken de onconventionele invullingen de opera wel interessant. De performance van de zangers van Holland Opera is grillig, maar in Dido ile Aeneas ligt de nadruk ook niet op zang en acteerwerk maar vooral op de originele vormgeving.

Gepubliceerd op: 19-05-2012