In de interactieve performance The New Man. Four Excercises in Utopian Movements van LIGNA, te zien op Springdance, worden alle handelingen uitgevoerd door het publiek. Zij krijgen in anderhalf uur een stoomcursus hoe te bewegen als De Nieuwe Mens, zoals Chaplin, Brecht, Laban en Meyerhold dat gewild zouden hebben. LIGNA wil veel van ons, en geeft ook veel informatie. Heel veel.

Voordat het publiek de zaal betreedt krijgt iedereen een klein radiootje met oordopjes toebedeeld. In de grote ruimte waar de voorstelling zich af zal spelen staan alleen twee rijen stoeltjes en er liggen wat yogamatjes in de hoeken. Een stuk of twaalf toeschouwers betreden de ruimte en kijken elkaar afwachtend aan: wat gaat er gebeuren?

‘Close your eyes’
“Welcome,” zegt een zachte vrouwenstem in netjes Engels via de radio. “You are now going to learn four exercises in utopian movements.” Haar stem en manier van praten doen denken aan een stewardess die instructies geeft. “Pause. Close your eyes. Turn around.” Enkele toeschouwers gaan rondlopen, maar velen blijven ook staan. Het publiek is opgedeeld in vier groepen die allemaal verschillende instructies krijgen. Iedereen luistert ingespannen naar de opdrachten die ze krijgen en steeds ingewikkelder worden. Mensen lopen met stoelen, liggen op matjes en achtervolgen elkaar.

Instructies van Chaplin
Deze instructies zijn gebaseerd op het gedachtegoed van de komiek Charlie Chaplin, toneelschrijver Bertolt Brecht, danskunstenaar Rudolf van Laban en regisseur Vsevolod Meyerhold. Allen waren na de Eerste Wereldoorlog op zoek naar een nieuwe functie voor hun kunst, en een nieuwe relatie tot het leven en de maatschappij. Alle vier vonden daar een andere manier voor, die LIGNA ons aan den lijve laat ondervinden. Mensen lopen uitgedraaid met gestrekte benen door de ruimte zoals Chaplin, of experimenteren met gebaren en de verschillende sociale statussen zoals Brecht dat deed. Na elk kwartier draagt de stem ons op om onze ogen te sluiten en rond te draaien: het begin van een nieuwe exercise naar het stramien van een nieuwe leraar. Net zolang tot we elke leraar gehad hebben.

Overkill aan informatie
Er gebeurt veel in LIGNA. Je hebt de rol van toeschouwer en performer, je bent met elkaar bezig en met jezelf. Ondertussen licht de stem de verschillende theorieën toe en probeer je secuur de verschillende ingewikkelde opdrachten uit te voeren. Halverwege slaat de vermoeidheid even toe, ‘wat een informatie!’. Jammer is ook dat, wanneer je het roulerende systeem door hebt, de voorstelling voorspelbaar wordt. Je weet wat er allemaal nog gaat komen, want dat zie je andere ’toeschouwers’ al doen. The New Man is een voorstelling met ingenieuze humor. Maar LIGNA wil te veel. Door de overkill aan informatie en de voorspelbaarheid verliest de voorstelling zijn vaart, en dat is zonde. Een klein stapje terug zou meer beweging opleveren.

Gepubliceerd op: 15-05-2012