Lege handen: indringend ervaringstheater dat confronteert en bevraagt
Door: Denise Harleman
“Ik kan je een zwaar drukkend gevoel geven, een steen op je borst. Ik kan niet liegen. Nog niet. Niet meer.” In de voorstelling Lege handen van theatervormgever en regisseur Dries Verhoeven staan twee generaties op het toneel; vijf performers jonger dan 10 en vijf performers boven de 70 jaar. Het publiek vertegenwoordigt de middengeneratie. Verhoeven onderzoekt en bevraagt met Lege Handen de relatie tussen die drie generaties.
Verhoeven zoekt in zijn voorstellingen naar manieren om toeschouwers direct bij een voorstelling te betrekken. In Lege Handen ontstaat deze directe betrokkenheid doordat het publiek de uitspraken en vragen van de performers gemakkelijk kan projecteren op (groot)ouders en/of kinderen uit het eigen leven.
Tegelijkertijd bevragen deze uitspraken de positie die de middengeneratie inneemt ten opzichte van de twee generaties op het toneel. Dankzij de verbondenheid die het publiek voelt met de performers komen de vragen die zij stellen heel dichtbij. Dit maakt Lege Handen tot een voorstelling die het publiek anders naar de dagelijkse realiteit laat kijken.
Kwetsbaarheid
De tien performers zitten verspreid over de kale theaterzaal. De vloer ligt bezaaid met eieren. Aan het plafond hangen tien digitale tekstboxen. De performers in Lege Handen spreken niet; de tekst verschijnt op deze boxen. De scènebeelden die dankzij dit geheel ontstaan, zijn niet altijd even origineel, maar dankzij de kwetsbaarheid die de performers tentoonstellen raken ze bij vlagen wel. Het geheel doet sober aan en ook de ontwikkeling van de voorstelling kan op die manier beleefd worden. De voorstelling heeft weinig dynamiek en zelfs op de momenten dat er keiharde muziek wordt gedraaid, blijft eenzelfde energie behouden. Deze soberheid en rust kunnen daarentegen niet verward worden met saaiheid, want dat is de voorstelling geenszins. De rust zorgt er juist voor dat de kwetsbaarheid van de performers goed gevoeld wordt en de vragen echt gesteld, zonder dat daar argeloos overheen wordt gestapt.
Confronterend
De vorm van de uitspraken in deze voorstelling is niet belerend of veroordelend, maar vragend en geeft ruimte tot eigen invulling. Dankzij deze open vorm en rust in de voorstelling ontstaat er een onderzoekende en zelfbewuste sfeer. Ook stelt Lege Handen het stereotype beeld van het onschuldige kind en de kwetsbare ouder ter discussie. Waar komen deze opvattingen vandaan en welk doel dienen zij eigenlijk? Doordat de performers allemaal jonger en ouder zijn dan het publiek, zijn zij de belichaming van het verleden en de toekomst. Hoe wil de toeschouwer wanneer hij/zij oud is eigenlijk gezien worden? Is het de angst voor het ouder worden die ervoor zorgt dat de middengeneratie bepaalde gedachten en ideeën heeft over het ouderdom?
Nieuwe blik
Met Lege Handen weet Verhoeven, in vergelijking tot vorige voorstellingen, een theaterinstallatie te presenteren die mogelijkheid biedt tot reflectie. Het publiek krijgt handvatten aangereikt om vastgeroeste opvattingen te onderzoeken en zelfs los te schroeven en verlaat deze voorstelling met een nieuwe blik op de dagelijkse realiteit.
Gepubliceerd op: 09-12-2010








