God is voor even naar de aarde gekomen; het werd Hem te druk daarboven. Daarnaast vindt Hij het tijd voor een nieuw verhaaltje. Homeless heet zijn nieuwe verhaal met daarin zwerver Freek, aan wie hij een bakfiets geeft. En Ilvanja, een meisje dat verslaafd is aan methanol. Homeless is geen alledaagse musical. Geen vrolijk verhaal dat eindigt met ‘En ze leefden nog lang en gelukkig’, of toch wel?

Homeless is gemaakt door regisseur en schrijver Dick van den Heuvel met drie stagiaires van de Amsterdamse Toneelschool en Kleinkunst Academie. De voorstelling vertelt het liefdesverhaal tussen zwervers Ilvanja en Freek. Beiden hebben niet lang meer te leven, namelijk nog maar tot pagina 72 van het script. Ze moeten dus snel zijn want Ilvanja wil voor haar dood nog naar de White Cliffs of Dover. Een race tegen de klok begint: geeft God ze nog genoeg tijd om hun eindstation te halen? 

Vervreemdingseffect
Dick van den Heuvel schotelt zijn publiek met Homeless geen hapklare musical voor waarbij de toeschouwer lekker in zijn stoel kan wegzakken. Doordat de vierde wand op meerdere momenten tijdens de voorstelling wordt doorbroken, krijgt het publiek een actieve houding toebedeeld. Daarnaast leiden deze momenten ertoe dat er een vervreemding optreedt tussen het verhaal en de realiteit waardoor de illusie van het verhaal zichtbaar wordt. Ondanks deze momenten blijft het publiek onvoorwaardelijk in het sprookje tussen Ilvanja en Freek geloven en koesteren de toeschouwers de hoop dat zij de White Cliffs ooit van dichtbij te zien krijgen. 

De kracht van verhalen
Van den Heuvel lijkt met deze voorstelling de kracht van verhalen te willen thematiseren. Hoewel hij het fictieve karakter van de voorstelling duidelijk zichtbaar maakt, roept het verhaal alsnog gevoelens van hoop en strijdlust bij de toeschouwers op. Verhalen en dromen mogen daarmee fictief en niet ‘echt’ zijn, maar, zoals ook deze voorstelling bewijst, zijn de emoties die dergelijke fictieve verhalen met zich meebrengen wel degelijk echt. Verhalen bieden hiermee kracht, troost en hoop voor in de ‘echte’ realiteit.

Schoonheid van verhalen
De gehele voorstelling laat zich voortstuwen door de vraag of Freek God te snel af zal zijn en daarmee zal ontkomen aan zijn lot, namelijk een vroegtijdige dood. De toeschouwers hopen van wel, voor Freek en misschien ook voor henzelf. Uiteindelijk eindigt het verhaal van Ilvanja, Freek en de White Cliffs op pagina 69. Het publiek heeft dan een voorstelling gezien met drie acteurs die met hun goede spel moeiteloos de gevoelens van hoop en medelijden weten op te roepen. Een voorstelling met swingende muziek en teksten die op heldere wijze het verloop van de voorstelling ondersteunen.

Homeless toont de schoonheid van verhalen met een scherp randje. Want hoewel voorstellingen die blij en zoet zijn heerlijk zijn om naar te kijken, inspireren ze niet. Homeless laat zien hoe de donkere kanten van het leven dragelijk gemaakt kunnen worden en inspireert daarmee wel.

Gepubliceerd op: 01-11-2010