Een groots moment: de Nederlandse ruimteveer Ulysses staat op het punt te landen op Mars. Via een live televisieregistratie zijn miljoenen mensen getuige van dit historisch moment. Met unieke filmfragmenten, gesprekken met de astronauten in de ruimte en studio interviews met verschillende wetenschappers wordt de kijker naar hét moment van de ‘touchdown’ geleid.

Al eeuwen fantaseert men over leven op de rode planeet en nu is het eindelijk zover. Vanuit het theater regisseert Andrea Božić de live televisie-uitzending van de eerste bemande marslanding ooit. Als toeschouwer volg je de laatste etappe in dit bezoek aan Mars. In deze Frascatiproductie, die tot stand kwam in samenwerking met het Rathenau Instituut, staan de verschuivende grenzen tussen virtuele werelden en de realiteit centraal. Mars Landing is een interessante theaterproductie waarin verschillende werkelijkheden met elkaar vermengen.

Theater en technologie
Theatermaakster Andrea Božić combineert in haar werk theater met technologie. Hierbij speelt ze in haar voorstellingen voortdurend een spel met de werkelijkheid. Wat is ‘echt’ en wat niet? En wat neem je waar als ‘live’? Bij betreding van de theaterzaal waant het publiek zich in een televisiestudio waar vanuit de live registratie uitgezonden wordt. Met plasmaschermen, dikke televisiekabels, verschillende camera’s en twee televisiepresentatoren die het publiek door de avond leiden, wordt deze illusie kracht bijgezet. Als bezoeker van deze live registratie ziet men onder andere de totstandkoming van de ‘televisiebeelden’ voor de kijkers thuis.

Hoewel Božić duidelijk het illusionaire karakter van deze televisiebeelden toont, worden de beelden werkelijkheid zodra ze op de plasmaschermen worden uitgezonden. Tijdens de voorstelling wordt bijvoorbeeld het uitzicht op Mars getoond vanuit de spaceshuttle. Dat deze beelden ontstaan dankzij een rode maquette die op het podium gefilmd wordt, is voor iedereen goed te zien. Toch worden deze beelden gemakkelijk voor ‘echt’ aangenomen zodra ze op de plasmaschermen worden uitgezonden. Op verschillende momenten in de voorstelling ontstaat de ervaring van een ‘dubbele werkelijkheid’ bij de toeschouwer waarbij zijn of haar kijkgedrag wordt gemanipuleerd.

Virtuele werelden
Een ander interessant onderwerp dat in deze voorstelling wordt aangesneden is de ruimte als virtuele wereld. Het veroveren van Mars dient bijvoorbeeld voor ´Terra vorming´, waarbij de condities van Mars worden aangepast aan die van de Aarde. Dankzij deze verhaallijn ontstaat een parallel tussen de ruimte als virtuele wereld en games waarbij ook sprake is van maakbare werelden.  Doordat de toeschouwer zich telkens bij beelden en spelsituaties kan afvragen wat ´echt´ is en wat niet, wordt de vervaging van grenzen tussen de echte en de virtuele werkelijkheid  aan de orde gesteld. 

Mars Landing
Božić heeft met Mars Landing  een heel interessante productie neergezet die op allerlei fronten een loopje neemt met de werkelijkheid. Het theater als medium is hierbij een goede keuze. Hoewel de toeschouwers een duidelijk ‘live insight’ krijgen in het ontstaan van de ‘televisiebeelden’, houdt dit de manipulatie van hun werkelijkheidservaring niet tegen. Hiermee weet Božić de thematiek van maakbare werkelijkheden en de verschuivende grenzen tussen de echte werkelijkheid en de virtuele werkelijkheid aan de kaak te stellen. Een boeiende voorstelling die ieders verbeelding op de proef stelt.

Gepubliceerd op: 08-10-2010