Ze is vooral bekend van de tv-serie Zoop en haar hoofdrol in de film Loverboy. Met haar bewerking van Paulo Coelho’s boek Veronika besluit te sterven ontpopt actrice Monique van der Werff zich van soap babe tot geëngageerd theatermaakster. Coelho’s boek gaat over de mooie en jonge Veronika die na een zelfmoordpoging in een kliniek wordt opgenomen. Deze theaterversie is een heldere vertelling van een meisje dat op bijzondere wijze haar levenslust terugvindt.

Als Veronika (Monique van der Werff) ontwaakt zitten haar handen en voeten gespreid vast aan een rad. Dokter Igor (Howard van Dodemont) laat het rad ronddraaien en stelt vragen. Duidelijk wordt dat Veronika geen voldoening haalde uit haar leven met een eenvoudig baantje en vluchtige minnaars. Na deze intake mag Veronika uit het rad stappen en de tijd die haar rest doorbrengen in de kliniek. Hier ontmoet ze Eduard (René van Bakel), een schizofrene jonge kunstenaar. Tussen hen ontstaat een verliefdheid die leidt tot een tragisch verloop. Veronika zal namelijk spoedig sterven. 

Bitterheid
Na een mislukte zelfmoordpoging komt Veronika in een psychiatrische kliniek terecht waar dokter Igor zich ontfermt over haar geestelijke gezondheid. Hij vertelt haar dat haar hart onherstelbaar beschadigd is en dat ze nog zeven dagen te leven heeft. Ondanks deze uitzichtloze toestand wil dokter Igor proberen Veronika te genezen van de ‘bitterheid’ die haar tot de zelfmoordpoging heeft gebracht. Met andere woorden: Veronika moet weer willen leven, terwijl ze weet dat ze binnenkort dood gaat.

Akelig actueel
De première op 9 oktober in de Toneelschuur in Haarlem valt drie dagen na het overlijden van acteur Antonie Kamerling. De massale mediaoproer rond Kamerlings zelfverkozen dood geeft Veronika besluit te sterven een akelig actueel tintje. Het roept de vraag op: waarom willen mooie jonge mensen tegenwoordig sterven? Deze vraag wordt niet beantwoord in Van der Werffs voorstelling, maar Veronika’s verhaal laat wel zien wat er met een mens kan gebeuren na een bijna-dood. 

Gelukkig zit er in Van der Werffs tekst genoeg humor om de zwaarte van het onderwerp te verlichten. De rol van Howard van Dodemont als de parmantige dokter Igor is die van verteller. Hij legt het geval van Veronika aan het publiek voor als een case study. Het publiek kan lachen om zijn opgewekte houding ten opzichte van Veronika’s licht puberale nukkigheid.

Leven na de bijna-dood
Aan het acteerwerk van Van der Werff kleeft nog iets van camera-acteren. Dit sijpelt weg gedurende de voorstelling waarin ze steeds natuurlijker spel laat zien. De actrice is vooral sterk tijdens haar monologen, waarmee ze Veronika’s innerlijke dilemma’s op een geloofwaardige manier overbrengt op de toeschouwer. Ze weet de volledige aandacht te trekken, waardoor het personage in haar eigen slanke figuur en lange blonde haren tot leven komt.

In het verhaal van Paulo Coelho wil Veronika pianiste worden. Van der Werff verving het piano spelen door dans. Veronika vertelt hoe graag ze wil dansen maar zich niet goed genoeg voelt en de verwachtingen van haar ouders niet kan verdragen. Een slimme keuze want door de toevoeging van dans in de voorstelling wordt de theatraliteit van het toneelpersonage vergroot. De dansscènes geven de personages extra diepgang doordat het hun emoties treffend illustreert.

Het danselement komt fraai tot uiting in een soort ‘fysieke monoloog’ van Veronika. Op haar mp3-speler klinkt Sinead O’Connor’s Troy dat steeds luider door de speakers van de theaterzaal hoorbaar is. Veronika begint te bewegen op de muziek, eerst onzeker en twijfelend, alsof ze een choreografie van lang geleden probeert op te halen. Langzaam groeit dit uit tot een moderne danssolo waarin Van der Werff de ruimte van de speelvloer gebruikt om expressie te geven aan Veronika’s onderdrukte levenslust.

Genezen?
Eduard ziet Veronika dansen en bewondert haar passie. In de eerste scène dat Veronika Eduard ontmoet, lijkt er niks mis te zijn met deze schuchtere, gevoelige jongen met de tekenmap onder zijn arm. Acteur René van Bakel weet de schizofrenie van Eduard subtiel te onthullen, waardoor het goed voorstelbaar is dat Veronika valt voor zijn liefdevolle persoonlijkheid. In plaats van een gek is Eduard ook ‘gewoon’ een mens met een ongewone ziekte. Hun liefde wordt ook uitgebeeld door middel van een tragische dans, waarbij de lichamen van de acteurs deels in een worsteling en deels in een innige omhelzing lijken te verkeren. 

Of het goed komt tussen Eduard en Veronika, en of dokter Igor erin slaagt Veronika te genezen van haar bitterheid, kun je zelf zien (of lezen in het boek). De voorstelling speelt nog tot en met 29 januari 2011.

Trailer van de voorstelling op YouTube:

Gepubliceerd op: 18-10-2010