Posts Tagged ‘groninger museum’
|Aboriginal art today! is veel meer dan alleen stipjes
maandag, juli 26th, 2010
Het Aboriginal Art Museum te Utrecht toont met Aboriginal art today! de diversiteit van de Aboriginal kunst. Sinds de jaren ‘70 heeft de Aboriginal kunst door contact met de westerse cultuur een verandering ondergaan. De combinatie van traditionele en vernieuwende kunstwerken zorgt voor een verrassende tentoonstelling. Er wordt een breed beeld geschept van de Aboriginal kunst, die net als westerse kunst wat te bieden heeft voor iedereen.
De tentoonstelling toont een overzicht van hedendaagse Aboriginal kunst vanaf 1970. Voorheen maakten Aboriginals ceremoniële objecten voor eenmalig gebruik, maar vanaf de jaren ’70 zijn zij bewust kunst gaan maken. De authentieke beeldtaal en technieken worden toegepast op doek en hout zodat het verkoopbaar is. Sinds die tijd kopen ook Nederlandse musea en verzamelaars Aboriginal kunst. In de tentoonstelling is zowel werk van particuliere verzamelaars, alsook van musea (waaronder het Groninger Museum, Wereldmuseum Rotterdam en uiteraard het Aboriginal Art Museum) te zien.
Abstract fantasierijk
De traditionele Aboriginal schilderijen zijn zonder voorkennis niet erg toegankelijk, maar bieden tegelijkertijd de mogelijkheid om als autonoom werk te worden beschouwd. Zonder voorkennis lijken de stipjes-schilderijen abstract, maar voor de Aboriginals vertellen deze werken vaak over de droomtijd: een andere tijdsdimensie waarin de wereld werd gecreëerd door hun voorouders. De Aboriginals herkennen de sporen die zij hebben achtergelaten en proberen ze terug te roepen door middel van dans, zang en vertellingen. De titels verwijzen veelal naar een plek of een droom, wat ons de mogelijkheid geeft om zelf te bepalen wat het voorstelt.
Mooi contrast
Sommige werken zijn op natuurlijke materialen aangebracht, zoals Wadjina-figuren op boombast. Twee figuren boven elkaar – zonder mond, maar met stralenkrans – zijn zeer treffend afgebeeld. De witte, enigszins doorschijnende verf op de donkere barst creëert diepte, terwijl tegelijkertijd de houtstructuur nog zichtbaar is. Als omlijsting zijn er stukken bamboe om de kromme boombast bevestigd. Dit lijkt het ultieme Aboriginal kunstwerk, waardoor je des te meer wordt verrast door het werk van Paddy Bedford (ca. 1922-2007) dat om een hoekje hangt. Zijn schilderij Untitled uit 2004 doet door de primaire kleuren en zwarte strepen aan als een Mondriaan met vloeiende lijnen. Achter glas en met strakke witte lijst staat het in contrast met de boombast-schilderingen, als het ultieme bewijs dat Aboriginal kunst veelzijdig is.
Ook andere werken, zoals het schilderij Thundi (2008) van Mirdidingkingathi Juwarnda Sally Gabori (ca.1924), zou niet misstaan tussen westerse kunst. De dikke vegen oranje, witte en zwarte verf creëren een abstract beeld dat niet direct aan Aboriginal kunst doet denken. Even verderop brengen de YawkYawk sculpturen je weer in Aboriginal sferen. De beelden zijn uit hout gesneden, maar zijn tegelijkertijd simpel, met prachtige versieringen en zelfs een haardos. Deze kunstwerken moet je in het echt zien om te ervaren met welke precisie de details zijn aangebracht.
Vermenging van Aboriginal en westerse cultuur
De grootste verandering in Aboriginal kunst is te zien in het werk van stedelingen. Zij zijn wel van oorsprong Aboriginal, maar doordat ze niet op traditionele wijze leven, laat hun kunst de vermenging met de westerse cultuur zien. Zo stelt Richard Bell (1953) met zijn werk Sanctions (1992) de positie van de Aboriginals ter discussie. Met dikke lagen acrylverf verbindt hij afbeeldingen van slaven en traditionele Aboriginal kunst. In de verf heeft hij symbolen uit zowel de westerse als de Aboriginal cultuur uitgespaard.
Aboriginal art today! toont de diversiteit van de hedendaagse Aboriginal kunst. Uiteraard zijn er de welbekende roodbruin, gestipte schilderijen, maar Aboriginal kunst blijkt zoveel meer dan je in eerste instantie verwacht. Juist door de verrassende combinatie van traditioneel en vernieuwend werk, aardkleurige en kleurrijke schilderijen brengt de tentoonstelling de Aboriginal kunst tot leven.
Tags: AAMU, aboriginal art, aboriginal art museum, aboriginal kunst, Australie, dromen, droomtijd, gabori, grafpaal, groninger museum, Mondriaan, nynke, Nynke Besemer, Paddy Bedford, richard bell, sanctions, stipjes, thundi, Utrecht, wadjina, wereldmuseum
Posted in Kunst, Recensie | 1 Comment »
Circle of Trust toont de pastelkleurige droomwereld van Folkert de Jong
dinsdag, januari 19th, 2010
Met de tentoonstelling Folkert de Jong – Circle of Trust is het Groninger Museum gedeeltelijk veranderd in een droomwereld met vreemde wezens. Dit is de eerste grote solotentoonstelling van Folkert de Jong (1972) in Nederland.
De Jong maakt levensgrote beelden van Styrofoam en polyurethaanschuim, materialen die normaal gesproken als isolatie worden gebruikt. Deze materialen zijn niet langer bouwmateriaal; De Jong transformeert ze in een kunstmedium. De nog zichtbare productienummers hinderen niet bij het bewonderen van deze beelden.
De mogelijkheden van het materiaal blijken eindeloos. In de beeldengroep The Sculptor, The Devil and The Architect ontstaan contrasterende organische en geometrische vormen. Door het materiaal in te kerven, te spuiten of met losse stukjes ervan te bouwen, weet De Jong verschillende structuren te creëren. De diverse mogelijkheden van het materiaal zorgen ervoor dat De Jong zowel gedetailleerde huisjes, als ook levensechte bomen weet na te maken.
In De Jongs vroegste beeldengroep The Iceman Cometh zijn enkel de originele kleuren van het isolatiemateriaal te zien: blauw en geel. Hij weet een absurde groep mensen samen te stellen. Enerzijds doen zij met hun uitstekende tongen, konijnenoren en clownsneuzen denken aan een feestende carnavalsoptocht, maar tegelijkertijd blijkt het geen feestje te zijn. Er missen ledematen en er lijkt een halfdode man op de grond te liggen, waardoor de carnavalsgroep plots een groep marcherende soldaten is. Maakt De Jong krijgslieden belachelijk met hun tekortkomingen, waar zij zichzelf niet eens aan storen?
De Jong kiest vaak historische thema’s als onderwerp. Ook in zijn tekeningen komen historische figuren met hoge hoeden voortdurend terug. Tekeningen die overigens zeer tot de verbeelding spreken, doordat de Jong ze op een kinderlijke directheid opbouwt uit lijnen en felle kleuren. Ook de beelden worden steeds kleurrijker. Soms lijkt het materiaal naar beneden te druipen, als bloed of vergane werkelijkheid. Samen met de bezetene gezichten, rare houdingen of absurde elementen geven de beelden een gruwelijk en tegelijkertijd intrigerende aanblik.
Zelf zegt De Jong dat hij gebruikt maakt van kunsthistorische thema’s omdat kunstenaars een reflectie van hun tijd geven. Tegelijkertijd kun je volgens De Jong de toekomst enkel opbouwen uit bekende elementen. Zo blijkt Picasso ook nog toepasbaar op de huidige samenleving. De Jong heeft een beeldengroep gemaakt die dezelfde titel draagt als Picasso’s werk in 1905: Les Saltimbanques. Deze sculpturen zijn vrij recent gemaakt en stralen meer rust uit dan De Jongs eerdere werk. De beelden zijn reëler, minder surrealistisch dan het eerdere werk. De figuren lijken meer in zichzelf gekeerd, zonder te schreeuwen om aandacht. Het lijkt bijna alsof Picasso’s figuren uit hun lijst zijn gestapt om een kijkje te nemen in de driedimensionale wereld.
Een pastelwereld met gruwelijke beelden erin, het lijkt bijna een pretparkattractie waarin de wereld is nagebootst. Waarom zou iemand de wereld zo gruwelijk afbeelden? Op de tentoonstelling is een filmpje te zien waarin De Jong vertelt over zijn inspiraties. Hij is gefascineerd door de duistere kanten van het menselijk onderbewuste.
De tentoonstelling Folkert de Jong – Circle of Trust geeft een mooi overzicht van De Jongs werk en vormt een goede mogelijkheid om eens kennis te maken met deze opkomende kunstenaar. Over smaak valt te twisten; terwijl de ene bezoeker inspiratie vindt in deze werken zal een ander er wellicht van gruwen. Eén ding is zeker: geen mening hebben over dit werk is uitgesloten.
Tags: circle of trust, folkert de jong, groninger museum, les saltimbanques, nynke, Nynke Besemer, the architect, the iceman cometh, the sculptor
Posted in Kunst, Recensie | Reacties uitgeschakeld
Cuba, land van tegenstellingen
woensdag, augustus 5th, 2009
Cuba, vooral bekend door de sigaren, Che Guevara, Fidel Castro en het communisme, biedt méér dan dat. Dat blijkt uit de tentoonstelling Cuba! Kunst en geschiedenis van 1868 tot heden, die nog tot en met 20 september in het Groninger Museum te zien is. En juist nu de Verenigde Staten en Cuba, al jarenlang elkaars rivalen, naar elkaar toe lijken te groeien, is het eiland heel actueel. De expositie toont ongeveer 300 kunstwerken uit de belangrijkste verzameling kunst van Cuba die ooit in Europa te zien is geweest.
De voormalige Spaanse kolonie Cuba is een land met een bewogen geschiedenis, waardoor het thema politiek in veel van de kunstwerken terugkeert. Al jarenlang is het land verwikkeld in een voortdurend conflict met de Verenigde Staten, hoewel hierin sinds het aantreden van president Obama enige verbetering te bespeuren is. Ook volgden verschillende dictators elkaar op en brak er bijna een kernwapenoorlog uit toen Cuba een bondgenootschap sloot met Amerika’s rivaal, de voormalige Sovjet-Unie. In 1959 nam Fidel Castro de macht over en maakte hij het land communistisch. Zijn broer Raúl werd in 2008 president, toen Fidel moest aftreden wegens gezondheidsredenen.Op het eiland kwamen in de loop der jaren inheemse indianen, Spaanse kolonisten, Amerikaanse industriëlen en maffia, negerslaven en bevolkingsgroepen van de Cariben samen.
De samenkomst al die verschillende culturen zorgde ervoor dat de Cubaanse kunstenaars op zoek gingen (en nog steeds gaan) naar een eigen Cubaanse identiteit om die vervolgens in hun kunstwerken te verwerken.
In bijna elke zaal is dan ook een andere kunststroming of -vorm te zien. Zo hangen in de eerste zaal werken die in de schilderachtige vroege koloniale stijl zijn gemaakt, en waarop landarbeiders te zien zijn te midden van koffie, suiker, tabak en andere natuur. Dit is bijvoorbeeld mooi te zien op het schilderij ‘Landschap van Vinales’ van Domingo Ramos, dat mede door de afmetingen een zeer indrukwekkend werk is.
Fotografie was, vooral tijdens dictaturen en revoluties, een belangrijk propagandamiddel. Het grootste deel van de Cubaanse bevolking was ten tijde van Castro’s revolutie analfabeet. Op de – grotendeels in de kranten gepubliceerde – foto’s, komen vooral de tegenstellingen tussen rijk en arm, en tussen de elite en de revolutionairen naar voren. De rijken lieten zichzelf fotograferen in sjieke studio’s en mooie nachtclubs, terwijl de minder bedeelden op straat naar eten zochten.
Maar ook de moderne kunst is vertegenwoordigd in de tentoonstelling. In de jaren twintig van de vorige eeuw trokken Cubaanse kunstenaars naar Europa en kwamen daar in aanraking met stijlen als het kubisme, futurisme en surrealisme. Dit zorgde voor de bloei van een, voor de Cubanen nieuwe, stijl: de avant-garde. In deze stijl gingen zij op zoek naar een eigen identiteit. Dit kwam tot uiting in kunstwerken als ‘Landschap van Havana in rood’ van René Portocarrero, dat vooral indruk maakt door het bijzondere kleurgebruik en de stilistische weergave van de stad. In dit werk zijn naast moderne elementen ook duidelijk kleurrijke Cubaanse invloeden zichtbaar.
Nadat Fidel Castro in Cuba aan de macht kwam, brak er een nieuwe tijd aan. Er kwam meer aandacht voor de kunsten, zodat kunstenaars meer vrijheid kregen. Ze hoefden geen propagandakunst meer te maken. Als gevolg hiervan gingen de kunstenaars politieke boodschappen in hun kunst verwerken. Ook kwam een nieuwe vorm van kunst op: de installatie en de performance. Een mooi voorbeeld is ‘De Juwelendoos’ uit 1999, van de groep Los Carpinteros. Het is een grote ladekast in de vorm van een handgranaat, als commentaar op de revolutie en de voortdurende strijd in het land. Hopelijk voor de Cubanen is deze periode voorbij, zodat ze zich kunnen richten op hun eigen ontwikkeling en op de kunst, want dat het land goede kunstenaars voortbrengt, is wel duidelijk.
Tags: Che Guevara, Cuba, Cuba! Kunst en geschiedenis van 1868 tot heden, De Juwelendoos, Fidel Castro, groninger museum, Landschap van Havana in rood, Landschap van Vinales
Posted in Geen categorie, Kunst, Reportage | Reacties uitgeschakeld
