Hokjesdenken
Eva Marie maakt ‘anders zijn’ tot iets exotisch door het uit te buiten. Ze buit zowel mannelijkheid als vrouwelijkheid uit in de show, belicht de goeie en slechte kanten en heeft het over samensmelting van de twee tegenstellingen. Het publiek wordt nauw bij de voorstelling betrokken, vragen worden gesteld en duidelijk wordt dat niet iedereen in een hokje past en ook niet iedereen in hokjes denkt. Maar we hebben het hier natuurlijk over ‘Parade-publiek’, wat toch over het algemeen minder hokjesdenkend is dan de ‘massa’ in Nederland.

Het verloop van de voorstelling is simpel: Eva Marie zit bij binnenkomst als man een sigaar te roken op een chique stoel. Tijdens de voorstelling zingt ze een aantal nummers en verkleed ze zich steeds verder tot een vrouw, echter nog steeds met snor. Het publiek krijgt vragen over dingen die ze doen in het dagelijks leven, over het dood slaan van vliegen en het krijgen van kinderen. De metamorfose van Eva Marie laat de mogelijkheden van een hermafrodiet zien, maar ook de beperkingen, zoals de snor die ze behoud wanneer ze vrouw is.

Afstand en toch dichtbij
Het lastige aan deze voorstelling is dat het zich afspeelt in een kleine ruimte en een hele intieme setting heeft. Tegelijkertijd staat het onderwerp, dat van het zijn van een hermafrodiet, voor de meeste bezoekers ver van het dagelijks leven. Deze twee aspecten maken dat het voor het publiek lastig is zich in te leven: er wordt afstand gecreëerd in een intieme setting. Dit zou goed kunnen werken, alleen bij Sexupsadmess is dat niet het geval .

Er zijn ongemakkelijke momenten wanneer er persoonlijke vragen worden gesteld door Eva Marie aan de toeschouwers. “Wat zou jij doen?” is een van deze vragen. “Wat zou jij doen wanneer je kindje noch geheel vrouwelijk, noch geheel mannelijk is?” Vragen als deze zijn niet snel te beantwoorden, terwijl de snelheid van de voorstelling dit wel vereist.

Sexupsadmess is ingewikkeld en lijkt nog niet helemaal vloeiend te lopen. Toch zal het meeste Parade-publiek  de voorstelling wel kunnen waarderen, voornamelijk door het vernieuwende onderwerp. Wanneer je zelf stoeit met problemen over gender is de voorstelling zeker leerzaam, en zal de afstand binnen de intimiteit wellicht verkleind worden tot enkel intimiteit.

Evie en Mare (Eva Marie de Waal, Lottie de Bruijn) wonen in een stil huis met een huilende moeder (Heidi Arts) die de hele dag op bed ligt. Elf maanden geleden is hun vader met de auto tegen een boom aangereden en sindsdien zorgen de meisjes voor hun verdrietige moeder.

Wolf (Jan-Paul Buijs) is de overbuurjongen van de meisjes. Hij heeft 11 maanden en 7 dagen geleden het ongeluk zien gebeuren. Voor zijn spreekbeurt heeft hij voor het onderwerp ‘de dood’ gekozen.  Zeven vragen heeft hij bedacht en daarmee klopt Wolf aan op de deur van de overkant. Vanaf dat moment verandert er heel veel in het leven van moeder en de meisjes.

Bevrijdende woorden
De vragen en verhalen van Wolf hebben een bevrijdend effect op moeder en de meisjes. Hij doorbreekt de patronen die ze hebben aangenomen sinds het ongeluk van hun vader. De meisjes probeerden daarmee zichzelf en hun moeder te beschermen tegen het verdriet. Er mag nooit iemand binnenkomen of weten dat hun moeder de hele dag op bed ligt. Ze vouwen iedere dag de was heel zorgvuldig strak op. Dit wordt met dansende bewegingen gedaan, wat een prachtige openingsscène oplevert.  

Door Wolf leren ze weer te praten over de dood van hun vader en niet alleen over de trieste dingen, maar ook over de mooie momenten. Evie vertelt bijvoorbeeld dat haar vader haar iedere morgen een klap tegen haar kop gaf en daarbij zei dat ze dan zelf mocht bepalen wat voor rottigheid ze die dag wilde uithalen.
De bevrijding wordt heel mooi verbeeld in de slotscène van de voorstelling. In een vrolijke stoeipartij vliegt het altijd zo zorgvuldig gladgestreken en gevouwen wasgoed door de ruimte.

Bespreekbaarheid
De tekst van Peer Wittenbols is erg goed geschreven. De humor maakt het onderwerp ‘de dood’ zeer bespreekbaar voor het jonge publiek, maar ook voor volwassenen. Er is ruimte om te ademen, te lachen, maar ook voor vertederende momenten.
Het spel maakt deze tekst nog levendiger en aandoenlijker. Een treffend voorbeeld is Evie die dacht dat mensen tijdens de begrafenis ‘gecontroleerd’ tegen haar zeiden in plaats van  ‘gecondoleerd’. Ze dacht dat de mensen kwamen controleren of haar vader wel echt dood was.

Vooral de tekst en het spel maken van Waakhondje een bijzondere voorstelling die het publiek raakt. Een grote kanshebber voor de Gouden Krekel van dit jaar!

In een aaneenschakeling van niet erg gelikte sketches, balanceert deze voorstelling tussen ontegenzeggelijk grappige en tenenkrommend clichématige momenten – waar desalniettemin het enthousiasme vanaf druipt. Ook voor wie een beetje Michael Jackson-moe is.

Dubbele battle
Michael versus Madonna is meer dan een humoristische synopsis van het leven van beide supersterren. Volgens de makers is de voorstelling naast een ‘battle of idols’ namelijk ook een ‘battle of sexes’. Niet alleen wordt dus de vraag gesteld wie van de twee er, ondanks de vroege dood van Michael, het meest onsterfelijk is. Ook wordt er gestreden om het patent op een arsenaal aan geslachtsgebonden eigenschappen.

Zo zet Eva Marie de Waal – afgestudeerd aan de Amsterdamse Toneel en Kleinkunst Academie en bij het grote publiek voornamelijk bekend van de televisieserie De Co-assistent – een buitengewoon vrouwelijke Michael neer. Terwijl Wouter de Jong, die al eerder de succesvolle Paradevoorstelling Wouter speelt wel aardig ten tonele bracht, Madonna juist speelt als de sterke vrouw die te mannelijk is voor haar vrouwzijn.

Seksegerelateerde grappen
Deze cross-gender eigenschappen, die zowel Jackson als Madonna worden toegedicht, worden ingezet om mooie bruggetjes te maken naar seksegerelateerde grappen over het gebrek aan humor en richtingsgevoel bij vrouwen, en voor geintjes over het (te) hoge libido van mannen.

Het zijn deze opendeuren die de basis voor de humor vormen. Maar; de manier waarop De Waal en De Jong de clichés van de twee eerdergenoemde battle’s met elkaar verbinden, is dermate goed, dat de toeschouwer niet anders kan dan er hartelijk om lachen.

Grenzen opzoeken
Daarbij zijn ze overigens niet bang de grens van wat grappig of origineel is op te zoeken. Wanneer Madonna zich waagt aan de wetenschap en begint te filosoferen over de eventuele aanwezigheid van Elvis-moleculen in haar lichaam, slaat de voorstelling een zijweg in die zowel oninteressant als overbodig lijkt.

Ook wanneer de ‘battle of sexes’ daadwerkelijk uitmondt in een vrijpartij tussen Michael en Madonna, waarbij ze strijden over wiens fantasieën – Michael’s vermeende pedofilie of Madonna’s masochisme – ze in de praktijk zullen brengen, is het voelbaar dat de voorstelling af en toe wringt.

De sfeer zit er dan echter al dermate in, dat er een potje gebroken kan worden. Bovendien wordt er met deze seksscène op artistieke wijze de spot gedreven met Jackson en Madonna als massaproduct: Camp met de hoofdletter C dus. Met deze wetenschap in het achterhoofd is de scène beter te verteren!

Passend slot
In deze stijl wordt de voorstelling dan ook afgesloten; soms over de top, maar wel spitsvondig en ontzettend grappig. In een medley waarin nummers van Michael Jackson en Madonna elkaar afwisselen, wordt aan de hand van op elkaar aansluitende liedteksten het stereotypebeeld van de sekse en de twee idolen nogmaals bevestigd.

Al mimend en dansend wordt duidelijk dat het icoon Michael slechts een afspiegeling van de ware Michael is, en dat hij altijd die Man in the mirror zal blijven. En Madonna? Zij is Like a Virgin, met de nadruk op like.