Vanwege de kleinschaligheid van de producties zijn ‘Solo shows’ een veelvoorkomend fenomeen op Fringe Festivals. Veel voorstellingen komen en gaan namelijk van en naar (Fringe) festivals in andere steden en landen.

Dat betekent: kleine zaaltjes, beperkte technische middelen, klein budget. Maar dat wil niet zeggen dat het minder waardevol theater is. Integendeel, dit soort voorstellingen lijkt juist back to basic te gaan. Een verteller op een podium vertelt zijn of haar verhaal voor een publiek. Een selectie van FringeNYC.

Namely, Muscles – Spoken word/poëzie, Dans
De uit Connecticut afkomstige Claire Porter heeft jarenlange ervaring met dansvoorstellingen over de hele wereld. Sinds 2002 brengt zij haar soloprogramma Namely, Muscles op de planken in verschillende Staten van Amerika. In deze voorstelling neemt Porter het karakter aan van  Dr. Nickie Nom, een ‘Forensic Orthopedic Autopsy Muscular Anatomical Surgical Specialist’. Ingewikkeld? Het komt neer op een verfrissende en vermakelijke combinatie tussen biologie, dans, poëzie en stand-up comedy. Een eigenzinnig soort choreografie.

In de rol van deze Dr. Nickie Nom leest Porter voor uit een bundel gedichten die zijn geïnspireerd op de spieren van het menselijk lichaam. De in totaal meer dan dertig gedichten hebben titels als ‘Psoas – The Tender Bender’, ‘Gluteus to my Ears’ en ‘Names on your Nerves’. Porter draagt ze voor als odes aan de betreffende spieren alsof het geliefdes zijn. Vervolgens voegt ze simultaan aan de tekst bewegingen toe, met volledige controle over haar eigen spieren. Het is een genot om te zien hoe Porter de poëtische spreektaal omzet in een creatieve lichaamstaal die verwant is aan dans. Zo werkt ze heel wat lichaamsdelen af, van voeten en kuiten tot en met wenkbrauwen en mondspieren.

Porter maakt dus poëzie met haar lichaam, met een haast kinderlijke humor en ijverig enthousiasme. Hoe eenvoudig het ook mag klinken, het is fascinerend om te kijken naar een vrouw in een roodfluwelen tuniek die soepel en speels over het podium rolt en huppelt terwijl ze Latijnse termen prevelt. Ze klimt achterstevoren en ondersteboven op de stoel waaronder ze ligt. Soms laat ze spieren aan beide zijden van het lichaam een ‘dialoog’ met elkaar hebben, of een ‘duet’, waarbij Porter toelichtingen geeft over hun werking of functie. Na elk gedicht neemt ze weer plaats op de stoel en voordat ze de bladzijde omslaat, kijkt ze even het publiek in met een blik die lijkt te vragen: “volgen jullie me nog?”

Amsterdam Abortion Survivor – Improv/Sketch/Stand-up
De in Amsterdam wonende cabaretier Micha Wertheim verwerkte in zijn ‘stand-up comedy show’ Amsterdam Abortion Survivor onder andere scènes uit zijn Nederlandstalige programma Micha voor Gevorderden. Zo is deze Fringe-show hetzelfde opgebouwd, met de koelkast op het podium en de wekker die afgaat aan het einde van de voorstelling. Waarna Wertheim weer opkomt, applaus ontvangt en bijna verontschuldigend vertelt dat hij op snooze heeft gedrukt en er dus nog 9 minuten over zijn. Voor deze optredens in New York verwerkte Wertheim er ook enkele ‘internationale’ grappen in, zoals een blikje Heineken in de koelkast dat sluikreclame zou zijn en waarvoor de cabaretier 1000 dollar zou ontvangen.

Terwijl Fringe al zogenaamd aan de rand van het theaterveld staat, komt Micha Wertheim ook nog eens met grappen die – zoals we van hem gewend zijn – soms over het randje balanceren. Zo houdt hij een betoog over waarom hij liever een kind met het syndroom van Down heeft. Het publiek in New York reageert daarop met een gniffelend “oooh” als in “oh dat kan je niet zeggen”, maar tegelijkertijd moet het lachen om het belachelijke maar toch logisch beredeneerde idee.

Met een kwajongensachtige verwondering bevraagt en bekritiseert Wertheim wat wij in onze Westerse samenleving als ‘politiek correct’ beschouwen. Hij probeert door maatschappelijke gevoeligheden heen te prikken, zoals met het parodiëren van religie door het fantasierijke zelfverzonnen Melvinisme uit te leggen, of een grap over het ‘democratisch’ recht bij groepsverkrachting. Bij de Amerikanen kan een dergelijke humor verkeerd uitpakken, maar volgens de reacties in de plaatselijke pers heeft Wertheim wat dit betreft het ijs gebroken. Zijn quasi onschuldige uitstraling en overdreven egoïsme maken zelfs zijn meest grove uitspraken vergeeflijk. Dat is de charme van Wertheim. En natuurlijk vallen ze voor zijn ‘Dutch’ accent. Begrijpelijk dus dat Wertheim op Nytheatre.com wordt vergeleken met het satirische typetje Borat.

Faye Lane’s Beauty Shop Stories –Storytelling, Musical
Faye Lane is van het kaliber performer dat op het FringeNYC haar vijfde en laatste voorstelling op een maandagavond uitverkocht krijgt, en zelfs een hele rij mensen moet teleurstellen. Ze woont in het Chelsea Hotel in New York City en is inmiddels een lokale bekendheid als succesvolle storyteller. De afgelopen drie jaar heeft ze aan deze voorstelling gewerkt, de ‘Beauty Shop Stories’, waarin Faye Lane eigen liedjes zingt en waargebeurde verhalen vertelt. And she’s got some story..!

Ze groeide op in de Beauty Shop van haar moeder in Texas. Door de kinderen op school werd ze gepest en uitgemaakt voor ‘fatty’, en in de schoolmusical kreeg ze de betreurenswaardige rol van Green Been. Maar de kleine dromerige Rhonda Faye Gunnels – zoals haar echte naam was – werd door de vrouwen in de schoonheidssalon weer opgevrolijkt met iets lekkers, een peptalk of een maf verhaaltje. Faye Lane weet in geuren en kleuren de sfeer op te roepen van de salon met de praatgrage, gepermanente dametjes die haar als omaatjes verwenden. Dat doet ze giechelend, ook al gaat het over het gedoemd zijn in dit dorp in Texas te blijven steken en ooit de salon over te moeten nemen. Altijd straalt ze die engelachtige vrolijkheid uit en het rotsvaste vertrouwen dat ze haar droom zal verwezenlijken: op het podium staan en schitteren.

Het is heerlijk om naar de warme, lieve stem van Faye Lane te luisteren en haar verhaal is zo mogelijk nog heerlijker om aan te horen. Ze vertelt hoe ze op een dag besloot weg te gaan, naar een acteeropleiding in Londen, waar ze de kans van haar leven kreeg om een film over háárzelf te maken, te beginnen met een draaidag in Parijs, waar ze denkt verliefd te worden op de regisseur…! Maar dan, als blijkt dat ze geen verblijfs- of werkvisum heeft, wordt ze onmiddellijk het land uitgezet. Terug bij af, op de veranda voor de Beauty Shop in Texas.

Maar zoals in een sprookje – alleen deze keer waar gebeurd – komt het weer goed met Faye Lane en timmert ze nu aan de weg in New York City. Onthoud haar naam, want volgens tv celebrity Joan Rivers gaat ze het tot Broadway schoppen.

31-08-2010