Mijn oren en neus zitten vol zand, net als mijn nette schoenen. Nergens wordt het premièrepubliek zo op de proef gesteld als bij de opening van het Zeeland Nazomerfestival (ZNF) 2010. Spelers, regisseurs en technici van locatietheater moeten wind, regen en modder trotseren. Daarom vond Henk Schoute, directeur van het ZNF, het een leuk idee om sponsoren en genodigden iets van die ellende aan den lijve te laten ervaren op de avond van dinsdag 24 augustus.

Dat gebeurde bij Beachclub Zuiderduin aan het strand van Westkapelle, waar Zeeland die avond op zijn mooist was. De golven woest, de lucht adembenemend prachtig. Meeuwen lieten zich zijwaarts meevoeren op de storm die premièrekapsel verwoestte en het spreken bijna onmogelijk maakte.

Molière met brommers in Oostkapelle
Het Zeeland Nazomerfestival bestaat 10 jaar. De formule blijkt ijzersterk. Twaalf dagen lang spelen vier locatievoorstellingen op verschillende plaatsen in Zeeland, en in Middelburg vormt het middeleeuwse Abdijplein het bruisende festivalhart. Het ZNF onderscheidt zich van andere Nederlandse festivals doordat de voorstellingen geen reprises zijn van stukken die eerder elders in het land te zien waren. Theaterproductiehuis Zeelandia produceert de voorstellingen specifiek voor dit festival.

Het jubileumjaar opent met De Misantroop van Molière, waarin de Franse toneelschrijver de hypocrisie en het opportunisme van de hoge kringen bekritiseert. Het toneelstuk wordt opgevoerd in de tuin van de monumentale buitenplaats Overduin in Oostkapelle. Vroeger resideerde hier de rijke burgerij en nu dartelt de jonge weduwe Célimène (Pauline Greidanus) over het bordes, achter de ramen en op het balkon. Haar decadente bezoekers rijden in auto’s af en aan en ook brommers scheuren door de chique tuin die vol staat met bovenmaatse tuinmeubelen die lijken te zijn opgetrokken uit gladgeschoren buxus.

Locatie heeft een hoofdrol
Het publiek zit op een tribune tegenover de villa. Vogels trekken over, imposante bomen wuiven en langzaam valt de avond. Naast het feit dat de spelers het huis in en uit lopen, zorgen uitgekiend lichtspel en projecties ervoor dat de villa een onlosmakelijk onderdeel wordt van de voorstelling. Dat is de kracht van het ZNF; de voorstellingen zijn visueel zo indringend dat de beelden jaren later nog steeds op het netvlies van de bezoeker staan.

De locatie wordt echter niet alleen gekozen vanwege het visuele effect. Alex Mallems, de Vlaamse artistiek leider van het festival, zoekt altijd naar plekken die het te spelen stuk een meerwaarde geven. Zo werd bijvoorbeeld in 2002 de opera The Lighthouse van Maxwel opgevoerd in de Westerscheldetunnel die op dat moment haar voltooiing naderde. In 2003 werd Philoktetes, over de verbannen Griekse held, gespeeld op het onbewoonde eilandje de Haringvreter in de Oosterschelde.

Soms wordt een toneelklassieker geschikt bevonden, zoals dit jaar De Misantroop. Soms wordt een stuk aangepast aan de locatie en vaak ook geeft het Zeeland Nazomerfestival schrijfopdrachten. Dat gebeurde dit jaar in het geval van Vlammenstad. Judith de Rijke schreef twee indrukwekkende én speelse monologen naar aanleiding van het bombardement dat 70 jaar geleden Middelburg trof. Op twee verschillende plekken in de Middelburgse Abdij spelen Bram Kwekkeboom en Adri Overbeke de monologen die ieder op zichzelf staan en toch overal verbindingen blijken te hebben.

Vlammenstad heeft daarmee alles in zich waarmee het ZNF zich al tien jaar lang profileert: bijzondere locatie die het stuk een extra dimensie geeft, een Zeeuws thema dat door de interpretatie van de schrijver een nieuw licht werpt op de geschiedenis en top vakmensen die het geheel verrassend uitvoeren.

31-08-2010