In De opgaande zon speelt Toneelgroep Maastricht het verhaal van een familiebedrijf dat zijn ondergang tegemoet gaat. De weerbaarheid en humor waarmee winkelier Mathijs de Sterke (Jack Vecht) de hoeksteen van het gezin speelt, is kenmerkend voor het stuk. De opgaande zon roept op tot het positief en met open armen tegemoet treden van de toekomst, hoe noodlottig deze ook zal zijn.

Het toneelstuk De opgaande zon werd in 1908 geschreven door Herman Heijermans en gaat over de winkel van de familie de Sterke, die aan de afgrond staat. De winkel kan niet genoeg tegenwicht bieden tegen de hevige concurrentie van een groot warenhuis. Het is een crisissituatie, wat de oude tekst ineens hedendaags maakt. De kredietcrisis lijkt van alle tijden als Sonja, (Jessie Wilms) dochter van Mathijs de Sterke zegt:´Speculeren: iedereen doet het, dus waarom zouden wij het niet eens proberen?´, als iedereen risico´s neemt, waarom zij niet? Het optimisme van de familie houdt lang stand totdat de druk te groot wordt en Sonja een noodlottige daad begaat.

Vooral Sonja en haar vader zijn de drijvende kracht achter het optimisme. De dreiging van het naburige warenhuis, vertegenwoordigd door directeur Jensen (Viktor Griffioen), wordt echter steeds groter. Het warenhuis benauwt letterlijk en figuurlijk de toekomst van het familiebedrijf door de panden links en rechts van de de Sterke´s op te kopen.

De relatie tussen vader de Sterke (Vecht) en dochter Sonja (Wilms) vormt het middelpunt van de voorstelling. Enthousiast spelen Wilms en Vecht het grenzeloze optimisme dat niet te stoppen lijkt en dat de toeschouwer bij blijft. Zij vormen de kern van de bruisende kast en brengen een ode aan het optimisme, wat zij willens en wetens willen laten zegevieren.

Het aan en uitdraaien van de paar lampen die nog in de kroonluchter zitten, geeft de miserabele situatie van de familie de Sterke weer. Dit wordt versterkt doordat de negen acteurs zich bewegen in een krap decor dat als huiskamer, kantoor en knutsel plek tegelijk fungeert. Er moet bezuinigd worden. Tegelijkertijd maken zij grappen over de situatie en het aan en uitdoen van het licht. Ook al is de toestand van het familiebedrijf ernstig, wanhoop heerst er allerminst. Vol optimisme en overgave storten zij zich op het werk om de ondergang van hun bedrijf koste wat het kost te voorkomen en de schijn voor buitenstaanders op te houden.

Door de ´open huis´ setting van het decor, waarin boven- en onderverdieping van het pand van de familie de Sterke zonder muren voor het publiek zichtbaar zijn, worden verschillende scènes tegelijkertijd zichtbaar. De toeschouwer is op hetzelfde moment getuige van  de strijd van de familie de Sterke tegen de ondergang als van de dagelijkse handelingen van de bovenburen. Het zicht op het gehandicapte bovenbuurmeisje Margo, diens moeder en broer wanneer zij zich in hun bovenwoning bevinden, geeft de kijker het gevoel door een raam bij de buren naar binnen te kijken, terwijl de strijd op de benedenverdieping doorraast. De rust die van dit veelal stille spel op de bovenverdieping uitgaat, maakt het een plezier om naar te kijken en maakt van het gluren bij de buren een collectieve publieksactiviteit.

De sterke, goed op elkaar ingespeelde cast heeft meer in huis dan alleen goed samenspel. Zij beschikken over muzikaal talent dat niet onbenut wordt gelaten. De spelers versterken hun spel verschillende keren met goed getimede live muziek, wat de spanning versterkt en het geheel tot een meeslepend, ontroerend verhaal maakt. De crisis situatie maakt het stuk vandaag de dag  pijnlijk herkenbaar. Ondanks het noodlottige einde blijft de oproep tot optimisme in tijden van crisis de toeschouwer bij. Het ruim twee uur durende spel bruist van de energie en de combinatie met de opzwepende en ontroerende live  muziek maakt dat de voorstelling geen moment verveeld.

18-05-2010