In hoeverre zijn we nog ‘menselijk’ in dit digitale tijdperk? Kunnen we menselijk blijven in een digitale netwerkrealiteit, waar technologie, fysiek, verstand en macht één zijn geworden? In de multimediale dansvoorstelling The Chinese Room stelt choreograaf en danser Kenneth Flak dit intrigerende onderwerp aan de kaak. Maar blijft het bij een experiment of opent het je ogen voor de homo sapiens 2.0?

De interesse voor multimedialiteit komt voor de Noorse danser en choreograaf Kenneth Flak niet uit de lucht vallen. In zijn jonge jaren in Noorwegen begon hij zijn opleiding met yoga en verschillende gevechtskunsten. Hij studeerde filosofie en behaalde een diploma aan de National Academy of Dramatic Arts. Hij vertrok naar Nederland en studeerde mime en moderne theaterdans aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten.

Multimediaal experiment
Flak creëerde The Chinese Room in 2010 in samenwerking met Korzo Producties. De titel van het stuk verwijst naar ‘The Chinese Room Thought Experiment’: een gedachte-experiment bedacht door de Amerikaanse filosoof John Searle in de jaren tachtig. Met het experiment probeerde Searle aan te tonen dat een computer zich alleen kan gedragen als een mens, maar er geen zekerheid is dat het ook het begrip en inzicht heeft van een mens of, in andere woorden, denkt als een mens.

De samenwerking met multimedia ontwerper Matsuo Kunihiko resulteert in een dansstuk waarin de zintuigen van het menselijk lichaam worden uitgebuit. Kunihiko is tijdens de voorstelling verantwoordelijk voor de technologische snufjes en bewerkt op twee Macbooks visuele en audio-effecten. Zo laat hij collages van YouTube-filmpjes op het projectiescherm in real-time vervagen met elkaar en zet hij een echo op de microfoon die je kippenvel bezorgt.

Op en top menselijk
Toch laten Flak en zijn vrouwelijke danspartner Külli Roosna met hun fysiek aanwezige lichamen zien dat digitalisering binnen de podiumkunsten niet het menselijke uit de mens haalt. Hoewel de dans in het begin nogal robotachtig lijkt, zonder enige expressie, ontwikkelen de twee talentvolle dansers hun bewegingstaal tot organische dans, waarin het individu steeds meer naar voren komt. Beide dansers hebben een uitstekende controle over hun lichaam, wat hier en daar bovennatuurlijk aandoet. In de bewegingen komen verschillende invloeden van acrobatiek en vechtkunst naar voren maar ook modern en klassiek ballet zijn te herkennen.

Uiteindelijk gaat het in deze voorstelling niet om het geven van een antwoord op de vraag of de mens nog menselijk blijft in een digitale realiteit, maar om het experiment zelf. Toch gaat het iets verder dan dat; het geeft namelijk op een fragmentarische wijze inzicht in en vorm aan de ‘homo sapiens 2.0′. The Chinese Room experimenteert met nieuwe connecties tussen de mens en technologie. Wat is de volgende stap?

18-02-2012