Op Nilgün Yerli kunnen we veel labeltjes plakken: ze is cabaretière, schrijfster, columniste, Tv-programmamaakster en actrice. Ze is Turkse maar ook Nederlandse en tegenwoordig ook partner en moeder. Deze culturele duizendpoot is momenteel bezig met try-outs voor haar nieuwe theatervoorstelling De adem van Eva. Hierin probeert ze aan de hand van het ‘Dagboek van Adam en Eva’, een serie verhalen van Mark Twain, op luchtige wijze de eerste dagen van dit koppel te beschrijven.

Beurtelings verwoordt Yerli de gedachten van Eva en Adam en legt daarbij de nadruk op hoe ze over elkaar denken. Daartoe blijkt al gauw dat ze kiest voor de vrouw en wordt Adam, tot groot plezier van het vrouwelijke deel van haar publiek, een beetje belachelijk gemaakt. Dat doet ze in een wonderlijk decor. Bovenaan een hoge trap is het paradijs vorm gegeven door de projectie van een tropisch landschap, onderin datzelfde decor kijkt haar pianist ondertussen het publiek in.

Terwijl ze de gedachten van Adam of Eva verwoordt, stapt ze regelmatig uit het decor om op zijpaden haar eigen gedachten te uiten. En om die gedachten gaat het vooral. Nilgün vertelt over haar leven in Turkije. Verder zijn er korte uitstapjes naar de Nederlandse situatie van Yerli.

Nilgün Yerli (1969) besloot in 2006 Nederland te verlaten en terug te keren naar Turkije waar ze sinds haar tiende niet meer woonde. Ze was het beu om steeds te moeten aantonen erbij te horen en hoopte rust te vinden in Turkije. Aldaar vond ze echter ook niet de maatschappij die ze had verwacht – of gehoopt – aan te treffen. De toon van het maatschappelijk debat was daar zelfs nog agressiever dan hier met Wilders. Inmiddels was Yerli ook moeder geworden. Na drie jaar zonder één column te hebben geschreven, was het tijd om terug te keren naar Nederland.

In de korte uitstapjes raakt Nilgün even de Nederlandse politieke situatie aan. Ze doet alsof ze niet weet wat er de afgelopen drie jaar allemaal gebeurd is en ze laat zich door het publiek bijpraten (“zijn Jantje en Yolanthe nog bij elkaar?”). In een hilarisch nummer trekt ze de mensen uit de eerste rij mee in een polonaise over het podium in een anti-Wilders lied, want, ze laat zich door Wilders niet kisten. Sterker nog: ze is teruggekomen om Wilders te pesten: “Laat hem maar eens uitrekenen wat ik kost!”

De Adem van Eva lijkt als totaalvertelling niet helemaal geslaagd. Het jasje van het verhaal is te mager. In de gedachtendialoog tussen Adam en Eva horen we eigenlijk te weinig anders dan het verhaal van het paradijs zoals we dat allang kennen. Rest verder de cabareteske uitstapjes die wel leuk zijn, maar de voorstelling op zichezelf niet kunnen dragen. Wel betrekt het publiek vaak in haar programma, wat zorgt voor een goede dynamiek.

Steeds komt Yerli terug op het verhaal van Adam en Eva, en later op het verhaal van Kaïn en Abel. (Daarvoor is Kaïn al geboren in barensweeën, met daarin een grappige rol voor de pianist). Maar de boodschap van De Adem van Eva is dat ze zelf kan kiezen of ze zich Turkse, Nederlandse, of Turkse en Nederlandse voelt.

01-11-2009