Joep (Mark Rietman), de hoofdpersoon in Ger Thijs’ Een nieuw leven, denkt dat hij een winnaar is in het leven dat hij leidt. Maar in korte tijd blijkt hij op vele vlakken een verliezer. Z’n baan, z’n vrouw, z’n vader, z’n minnares: alles dat voorheen zo vanzelfsprekend was, wordt van hem afgenomen. Verliest Joep nu ook zichzelf? Zelf rept hij constant over een “nieuw leven” beginnen. Maar waar haalt Joep nu nog een nieuw leven vandaan?

Een babyboomer in crisis
Triomfantelijk en kauwgomkauwend houdt hij een boek omhoog met de titel ‘Komt goed’. Een zelfhulpboek, zo legt Joep op deze boekpresentatie uit: “luchtige combinatie van autobiografie en essay waarin Felix ons babyboomers, eigenlijk iedereen die een levenscrisis doormaakt wijze lessen leert”. Zelf ontkent hij overigens in een crisis te zitten, behalve de recente algemene financiële crisis want daaronder lijdt zelfs zijn geliefde uitgeverij October waarvan hij directeur is.

Terwijl hij het ‘publiek’ toespreekt lonkt hij naar de dame die het eerste exemplaar in ontvangst neemt, de jonge kinderboekschrijfster Minou (Fockeline Ouwerkerk) die later zijn minnares blijkt te zijn. Joep heeft een nonchalante uitstraling in zijn kaki broek en bebloemde witte overhemd met bretels. Ondanks dat zijn haren al grijzig zijn, pronkt hij met zijn borsthaar alsof hij een gewilde Italiaanse modeontwerper is. Het weerspiegelt Joeps onvolwassenheid.

Geboren verliezer
In een reeks scherpe en realistische dialogen toont schrijver/regisseur Ger Thijs Joeps ondergang en diens onvermogen om met de tegenslagen om te gaan. Meteen na de boekpresentatie komt Ernst (René van Zinnicq Bergmann) het toneel op, de door Joep zelf ingehuurde interim-manager, die hem mededeelt dat hij zijn functie als uitgeverdirecteur moet afstaan. Later blijkt Ernst zelf de vervangend directeur bij October te zijn, en ook in het bed van Minou wordt Joeps plaats overgenomen door Ernst. Zijn vrouw, de succesvolle hoboïste Rachel (Oda Spelbos), wil hem ook niet meer: ze is het vreemdgaan beu en na zeventien jaar huwelijk vervloekt ze de dag dat ze Joep heeft ontmoet.

Het stuk is duidelijk een parodie op het herkenbare type mens dat denkt een groots leven te leiden, maar dat in feite met een enorm ego en een sociaalmaatschappelijk bord voor de kop leeft. Dat gegeven wordt overigens niet verder uitgewerkt en Joeps karakter wordt evenmin in een breder, maatschappelijk kader geplaatst.

Rietman op z’n best
Mark Rietman speelt onnavolgbaar goed de uit zelfmedelijden wegkwijnende Joep. Joep is een mooi personage dat Rietman zichzelf als een op maat gesneden pak heeft aangetrokken. Rietman speelt de verschillende emoties overtuigend, van geveinsde zelfverzekerdheid tot voorzichtige spijt en machteloze wanhoop.

Ger Thijs niet op z’n best
De vrouwelijke rollen komen er bekaaid vanaf. Ze vervallen als snel in clichématige figuren, weliswaar komisch maar weinig origineel. Ook wat betreft het einde van de voorstelling valt te betwijfelen of Thijs, als zelfverklaard aanhanger van het realisme (“het toneel spiegelt de werkelijkheid, met zo min mogelijk vertekening”), wel het onderste uit de kan heeft gehaald.

Joep ziet geen oplossing meer voor zijn gefaalde leven: hij “wacht op de volgende trein”. Maar dan duikt zijn dode vader (een ontroerende, geestige Paul Hoes) op, die hem erop wijst dat het nog niet te laat is om de tuin zomerklaar te maken. Eerder gaf Joep aan niks met die tuin te hebben, maar op dit cruciale moment laat hij zich overhalen om zijn ego opzij te schuiven voor tuinierwerk. Op zich een mooie wending, maar in deze voorstelling nogal abrupt en onwaarschijnlijk. In de laatste scène zien we Joep verrukt van blijdschap op een motorgrasmaaier rondjes rijden (in de tuin). Mark Rietman had een sterker slot verdiend.

02-04-2010