Afgelopen weekend vond de vierde editie van Manuscripta plaats. Deze feestelijke opening van het boekenseizoen, dat gehouden werd op het Westergasfabriekterrein, werd bezocht door een recordaantal van 5500 boekenliefhebbers, die in de stralende zon van de programma-onderdelen genoten.

Met lezingen, interviews, debatten, workshops en boekpresentaties werd een voorproefje gegeven van wat er het komende jaar te lezen zal zijn. Deze maandag was alleen toegankelijk voor mensen uit het boekenvak en de pers, in tegenstelling tot de zondag, waarop iedereen welkom was.

Literaire prijzen
Met zoveel geïnteresseerd publiek dat samenkomt, is Manuscripta een ideale plaats om prijzen uit te reiken of nominaties bekend te maken. Zo vond de bekendmaking van de tiplijst voor de AKO Literatuurprijs plaats. Uit deze 25 genomineerde boeken zal de jury over een maand een toplijst van 5 boeken kiezen en op 8 november wordt de uiteindelijke winnaar bekend gemaakt. De dag ervoor waren de 6 genomineerden voor de NS Publieksprijs al gepresenteerd.

Aan het eind van de dag werd de Selexyz debuutprijs uitgereikt aan Franca Treur voor haar roman Dorsvloer vol confetti. Deze veelbelovende jonge schrijfster liep haast ontsteld het podium op, waar ze de prijs van €10.000 in ontvangst nam. Ze bekende dat ze niet had gedacht dat zij de winnaar zou worden; er waren al zoveel exemplaren van haar boek verkocht. De jury sprak echter zeer lovend over dit debuut, dat volgens hen “in niets onder hoeft te doen voor een roman van een rijpere schrijver”.

Ook was er aandacht voor de Grote Jongerenliteratuur Prijs, die dit jaar voor het eerst wordt uitgereikt. Volgens de initiatiefnemers (Stichting Lezen en het Nederlands Letterenfonds) valt jongerenliteratuur tussen het schemergebied van kinderboeken en volwassenliteratuur. Op Manuscripta maakten zij de longlist met 68 titels bekend. De vakjury, onder leiding van Hedy d’Ancona, zal in november twee boeken bekronen: één oorspronkelijk Nederlandstalig werk en één vertaald werk. De auteurs ontvangen elk €5000. Volgend jaar zal, in samenwerking met het CJP, een publieksprijs worden toegevoegd. CJP-directeur Walter Groenen beloofde de volgens hem te lage geldprijs dan minstens te verdriedubbelen.

Nederland Leest
Rond het middaguur voerde Philip Freriks met Rosita Steenbeek een gesprek over het boek dat centraal zal staan tijdens de jaarlijkse actie Nederland Leest. De grote zaal van Jacoba van Velde zal tussen 22 oktober en 19 november gratis weggegeven worden aan leden van de openbare bibliotheek. Jacoba van Velde (1903-1985) is tegenwoordig niet erg bekend meer, maar toen haar roman in 1953 verscheen werd het boek zeer lovend ontvangen.

In De grote zaal wordt de oude Geertruide na een beroerte wakker in een verpleegtehuis en kijkt terug op haar leven. Rosita Steenbeek, die dit jaar de Lofrede op het boek zal schrijven, heeft na een ernstig auto-ongeluk ook een tijd in het ziekenhuis moeten doorbrengen. Aangrijpend vertelde ze welke overeenkomsten ze zag tussen haar ervaringen en die van het personage Geertruide. Vol bewondering sprak ze over dit boek dat het volgens haar verdiende om onder de aandacht te komen.

Ontmoetingsplek voor professionals
In twee zalen bevonden zich stands van tientallen uitgevers, waar zij de titels van de te verschijnen boeken presenteerden. De bezoekers konden verschijningskalenders, brochures en voorproefjes (zoals het eerste hoofdstuk van Tikkop, de nieuwe roman van Adriaan van Dis) pakken bij de stands. Waar de zalen de vorige dag veel geïnteresseerd en gevarieerd publiek trokken, waren ze op de maandag vooral een ontmoetingsplek voor de professionals; uitgevers, boekhandelaren en schrijvers netwerkten volop. Zo was de presentatie van de nieuwe vormgeving van het Boekblad (een professioneel magazine voor het boekenvak) een gelegenheid om handen te schudden en mensen aan elkaar voor te stellen onder het genot van een glaasje champagne.

Daarnaast werden lezingen gegeven en debatten gevoerd over thema’s die uitgevers en boekverkopers aangaan, zoals de opkomst van het e-book. Volgens Mariëtte Koekoek van de Koninlijke Boekverenigingsbond is dit geen bedreiging voor papieren uitgaven, maar kan het boekwinkels juist veel mogelijkheden bieden om op vernieuwende manieren hun boeken te verkopen. Zo is uit onderzoek gebleken dat de papieren boekverkoop juist stijgt door het aanbieden van het gratis e-book.

Al deze voorproefjes maakten de boekenliefhebbers nog enthousiaster over wat komend seizoen zal verschijnen en gebeuren op het gebied van de literatuur. Debutanten en oude bekenden zullen met hun talloze nieuwe titels de boekenkasten vullen. De zon en de feestelijke sfeer op de Westergasfabriek droegen bij aan een geslaagde Manuscripta 2010.

08-09-2010