Wat lees je als je verdrietig bent? Wat lees je als je troost nodig hebt? Volkomen onverwacht overleed mijn moeder afgelopen maand. Heel kort geleden vertelde ze dat ze op een middag met veel plezier al mijn columns op CultuurBewust weer eens had zitten lezen. Ze las altijd heel nauwkeurig, dat zat in haar aard. Daarom had zij ook het manuscript voor Maidentrip doorgenomen voordat het naar de uitgever werd gestuurd. Met het Groene Boekje naast zich speurde ze naar foutjes, dubbele woorden en verschrijvingen. Die noteerde ze vervolgens keurig op een vel papier.

Terwijl ik probeer te bevatten wat er is gebeurd, wat ik heb verloren, doe ik wat ik heel mijn leven deed: ik zoek troost bij een boek. Olifanten op een web van Mensje van Keulen ligt toevallig op mijn nachtkastje. Over de dood van háár moeder. Ik begin er in. Lees over het leven van een onbekende vrouw. Over de gevoelens van haar dochter. Na dertig pagina’s gooi ik het boek terzijde. Het is prima geschreven, maar het is niet geschikt voor dit moment in mijn leven. Het proces van Mensje en het levensverhaal van haar moeder lopen dwars door mijn eigen verwarde gevoelens heen.

Dan neem ik het laatste boek dat mijn moeder las: Tegenpool van Pauline Slot. Mijn moeder kocht dit boek nadat ze een lezing van deze schrijfster had bijgewoond. Ze was een fervent lezer, maar in de regel leende ze haar boeken bij de bibliotheek. Dit boek wilde ze hebben, omdat het verhaal zich op één van de schepen van de Hurtigruten afspeelt. Deze fameuze reis langs de lange Noorse kust – van Bergen naar de Noordkaap – was mijn moeders favoriete vakantie. Ze was idolaat van dat land. In oktober zou ze voor de negende keer meevaren en weer enthousiast al die fjorden fotograferen.

De roman Tegenpool was niet wat ze ervan had verwacht. Zoals een goede romanschrijver doet, had Pauline Slot de Hurtigruten als achtergrond gebruikt voor het verhaal dat ze wilde vertellen. Mijn moeder had een lofzang op de fjorden willen lezen, gejubel over de buffetten aan boord en ik weet zeker dat ze had gehoopt om in de omschrijvingen van Slot wat personeelsleden te herkennen.

Mij kan Tegenpool momenteel ook niet bekoren. Wat kunnen mij de zielenroerselen van al die fictieve personages schelen? Ik rommel tussen mijn moeders spullen die nu in dozen in mijn huis staan. Een stapeltje schriften. Het zijn haar reisdagboeken, geschreven in haar regelmatige handschrift. Voorlopig heb ik even geen fictie nodig: de dagboeken zullen ongetwijfeld onderhoudend zijn, want mijn schrijftalent heb ik niet van een vreemde.