Ik ben ongerust: zes op de tien Nederlanders wil bezuinigen op kunst en cultuur. Het televisie-programma Nova heeft een onderzoek laten doen en de uitkomst daarvan prijkte afgelopen week op de voorpagina van mijn regionale dagblad. Natuurlijk moeten er in crisistijd keuzes worden gemaakt, maar ik weet zeker dat deze respondenten niet weten wat ze zeggen.

Als ik een paar dagen nadien lees dat de ‘burger inspraak krijgt in de strafeis’ gaat bij mij het alarm op rood. Wanneer deze inspraaktrend doorzet, zou dat zwaar weer betekenen voor kunst en cultuur, want uit het Nova-onderzoek bleek dat slechts drie procent van de Nederlanders bezuinigingen in die sector afwijst.

Schokkend, een dergelijke uitkomst, want een samenleving die verstoken blijft van kunst en cultuur is een arme maatschappij. Of we willen of niet, we worden gevoed door onze omgeving. Dat effect heb ik persoonlijk ervaren toen we een aantal jaren geleden de benedenverdieping van ons huis onder handen namen. Alles wat los zat, kreeg al dan niet in dozen verpakt tijdelijk een andere plek. Daarna braken we de schrootjeswand eruit, sloopten het parket, vervingen de kunststof deuren en kozijnen door houten exemplaren, schuurden en beitsten het houtwerk, witten het plafond en voorzagen de wanden van fleecebehang.

Een hele klus die een aantal weken in beslag nam. Onze drie kinderen pasten zich redelijk aan, huishoudelijke zaken werden geïmproviseerd en het huis knapte zienderogen op. En hoewel de kleuren boven verwachting uitvielen en de nieuwe tegelvloer een droom was, voelde ik toch iets knagen. Er was een intens gevoel van gemis, dat ik probeerde weg te redeneren door mezelf te vertellen dat we straks heus weer aan de eettafel zouden eten en dat alles weer normaal zou worden.

Maar het gebrek aan comfort en structuur bleek niet de oorzaak van mijn ellendige gevoel. Pas op het moment dat ik mijn schilderijen, beelden en andere dierbare voorwerpen op hun plek zette, stroomde dat weg. Een soortgelijk ongemak overvalt me als ik een tijdlang geen literatuur lees. Dan ontstaat in mijn lijf een soort holte die alleen maar opgevuld kan worden met een goed boek.

Kunst is de pokon van ons bestaan. Het is de voeding die we ongemerkt binnen krijgen als we een boekhandel binnenlopen of in park en stad beeldende kunst passeren. Daarom pleit ik zelfs voor méér kunst in de openbare ruimte, als tegenwicht voor de alles overheersende commercie waarmee we iedere dag worden belaagd.