Nog maar pas geleden verscheen mijn column in een papieren krant. Iedere twee weken nam ik de schaar en knipte ‘Hoogtij’ uit. Soms wat geïrriteerd omdat de tekst in de breedte over wel vijf kolommen was geplaatst, in plaats van verticaal. De kop stond er dan wat magertjes boven, want een horizontaal gezette tekst vraagt uiteraard een uitgebreidere kopregel.

In de loop der jaren heb ik drie plakboeken volgeplakt met onder andere mijn column. Die moeite nam ik hoewel mijn teksten digitaal ook keurig op een rijtje stonden. Niet alleen op mijn harde schijf, maar ook nog eens op een back-up.

Daaraan dacht ik, toen ik vorige week in NRC Handelsblad las over een bijeenkomst van uitgevers van literaire tijdschriften. ‘Digitaal of van papier’ was de vraag die boven het debat hing. Dat de rol van het literaire tijdschrift is veranderd, staat buiten kijf. Waren deze bladen decennialang een gekende kweekvijver voor literair talent, sinds een aantal jaren leiden ze een tamelijk zieltogend bestaan. Het lijkt er op dat dit deel van de uitgeverswereld zich tegen wil en dank al in de overgangsfase bevindt. En de overgang is een lastige tijd: opvliegers, buien, somberheid zijn niet van de lucht. Ik zie die uitgevers al voor me met rooie koppen en zwetende oksels. Veranderen valt namelijk niet mee.

Tijdens de overgang wordt gevraagd om de balans op te maken. Het overtollige mag je achter je laten. Lichter geworden, bereid je je voor op de toekomst. Want anders dan jonge mensen denken, houdt het leven niet op bij de overgang; ik ervaar het tegendeel. Wijzer geworden door het leven, weet je beter waar je staat, wie je bent en wat je te geven hebt. Desondanks kan een overgangsfase behoorlijk wat onzekerheid met zich meebrengen, dat is nu eenmaal de aard van veranderingen.

Vasthouden van bekende patronen is oneindig veel veiliger. Je weet immers wat je hebt, maar je weet niet wat je krijgt. Uitgevers van Hollands Maandblad, De Gids en Tirade weten precies naar hoeveel abonnees hun uitgaven verstuurd worden. Maar hoe diezelfde abonnee zal reageren als hij de literaire bijdragen voortaan digitaal tot zich moet nemen, weet niemand. Terwijl literatuur en internet elkaar beslist niet bijten. Dat bewijst het literaire e-zine Meander met meer dan vijfduizend abonnees. Het verschijnt sinds 1995 met een redactie die niet van de straat is. Wat dat betreft hoeven de gevestigde literaire tijdschriften het wiel dus niet meer helemaal zelf uit te vinden.

Papier of digitaal. Ik wens de uitgevers van literaire tijdschriften veel wijsheid toe. Zelf neig ik nog steeds naar papier. Maar toch weet ik zeker dat ik in geval van brand eerder naar mijn laptop zou grijpen dan naar mijn plakboeken. Zover ben ik wel gevorderd in de overgang.