Taal is zeg maar echt mijn ding van Paulien Cornelisse gaat over taal. Het is geen neerbuigende beschouwing van het hedendaags taalgebruik of een betoog over de verloedering van onze taal, maar een vlot geschreven reeks scherpe observaties waaruit eigenlijk maar een conclusie kan worden getrokken: mensen zeggen bijna altijd iets anders dan ze bedoelen. Hierdoor zorgt taal in plaats van verheldering, alleen maar voor meer verwarring.

Cornelisse is cabaretière en columnschrijfster voor onder meer nrc.next, NRC Handelsblad, MIND magazine en Viva Mama. Taal is zeg maar echt mijn ding is deels een verzameling van deze columns. Er zijn echter ook nieuwe columns opgenomen.

Het boek van Cornelisse is herkenbaar en goed geschreven. De columniste analyseert alledaagse uitspraken en woorden op een humoristische wijze. Ze is daarnaast niet bang haar ongezouten mening met de lezer te delen: ‘lieverd als aanspreekvorm is ronduit walgelijk’. De subtiele opmerking over Daphne Deckers’ aankondiging van de eindfinale van Nederlands next tap maddel doet je glimlachen. Ook uitspraakvarianten komen aan bod (Olumpisch, ech nie!).

Cornelisse onderzoekt taal met een kinderlijke nieuwsgierigheid. Taalgebruik dat je regelmatig tegenkomt en waar je nooit bij hebt stilgestaan, wordt opgepakt en onderzocht. Dit is erg confronterend, want bijna iedereen gebruikt: ‘zeg maar’ en ‘oké!’.

Veel alledaags en ingeburgerd taalgebruik passeert de revu. Zo zeggen mensen ‘wat ik wel vond’ meestal ná een positieve boodschap en vóór een negatieve boodschap. Hieruit kan makkelijk worden opgemaakt dat de positieve boodschap eigenlijk meer was bedoeld om de klap met betrekking tot de negatieve opmerking te verzachten. En zo zijn de woorden ‘joh’ en ‘goh’ buitengewoon handige woorden voor mensen die gelegitimeerd willen roddelen.

Het meest voorkomende woord in dit boek is ‘eigenlijk’. Volgens het trefwoordenregister dat in het boek is opgenomen wordt het 56 keer aangehaald. Cornelisse noemt het ‘het meest mysterieuze woord’, omdat het zo breed inzetbaar is. Je kunt er de waarheid mee aankondigen, het kan een zachte heelmeester zijn of je geeft er mee aan dat je na een interne discussie hebt besloten dat klagen geen zin heeft of het alleen maar erger maakt. (‘Eigenlijk is Rita een lieve vrouw, het is meer de onzekerheid die je ziet’.)

Taal is zeg maar echt mijn ding is origineel, humoristisch en vooral ook leerzaam. Samen met de door de schrijfster zelfgemaakte tekeningetjes is dit boek zeker het lezen waard. De enige kanttekening bij het taalgebruik van Cornelisse is het veelvuldig gebruik van de woorden ‘walgelijk’, ‘schattig’ en ‘aandoenlijk’. Het boek zorgt ervoor dat je beter op taal gaat letten; zo ook op de taal van Cornelisse.

01-05-2009