Als je niet meedoet aan een hype ben je dús elitair. Dat werd mij in bedekte en onbedekte termen verweten toen ik in 2003 publiekelijk te kennen gaf niets te voelen voor de Da Vinci Code van Dan Brown. Mijn zus las het boek, mijn schoonmoeder las het en mijn echtgenoot stopte het in de vakantiekoffer. Hij neemt altijd boeken mee die ik niet wil lezen en daar hebben we het nooit over.

Ik dacht weer aan die zomer toen ik afgelopen week in NRC Handelsblad las over The Lost Symbol, een bestseller die nog niet is verschenen. Dit lijkt een contradictio in terminus, maar dat is het niet; een eerste druk van 6,5 miljoen exemplaren is afdoende bewijs. In ons land gaat een team van vertalers de klok rond werken opdat Brown-fans op 30 oktober bediend kunnen worden met een Nederlandse versie. Heeft u al een exemplaar gereserveerd?

Jaloers? vraagt een kennis, als ik haar wijs op de publiciteit die het boek van Brown krijgt, nog voordat er iets over de inhoud bekend is. Ik denk na. Nee, ik ben niet jaloers. Brown neemt niets van mij af. Wij kunnen heel goed naast elkaar bestaan. Het is een denkfout om te menen dat wanneer iemand succes heeft, de ander dan automatisch tekort komt. Dit moet wel in de genen zitten, want in bijna ieder gezin woedt een vanzelfsprekende en voortdurende competitie om aandacht van de ouders. Wie dat kindgedrag niet laat varen, blijft naar goedkeuring hengelen en volgt wellicht de boeken-top 10 zonder ooit zelfstandig in de schappen van een boekhandel rond te kijken.

Die top 10 appelleert aan het kudde-instinct van de mens. ‘Alles doet wat moeder doet’, en niet uit de toon vallen, want op de woeste steppe is het als eenling heel eng. Daar in die woestenij moet je je eigen koers bepalen en doe je dat, dan heet dat elitair, want de groep verwerpt de eenling met lef.

Elitair, is dat erg?
Ik vind van niet. Het bespaart mij braderieën en kermissen, vele televisieavonden en stapels boeken die ik niet hoef te lezen. Dat geeft ruimte voor zaken die ik echt belangrijk vind. En mocht u mij bij de kassa tegenkomen met een exemplaar van Het Verloren Symbool dan is dat uiteraard voor mijn lief. Want er is niets mis met Dan Brown wanneer je hem voor je plezier leest en niet omdat hij bestsellers schrijft die je nu eenmaal gelezen moet hebben.