Je echte familie ontmoet je ergens onderweg. Dat is de belangrijkste levensles die te trekken is uit Helemaal gelukkig word je nooit, de nieuwe roman van de Franse schrijfster Anna Gavalda. Het bijzonder geconstrueerde verhaal, geschreven in verschillende stijlregisters, is een ontroerende ode aan de liefde en het leven. Zelfs voor de meest verstokte workaholic in de grote stad is er hoop.

Hoofdpersoon Charles Balanda, een gevierd architect raakt het spoor bijster wanneer hij op het verjaardagsfeest van zijn vrouw een brief vindt met de mededeling dat Anouk le Men overleden is. De brief is niet ondertekend, maar Charles weet dat hij afkomstig van Alexis le Men, de zoon van Anouk en zijn beste jeugdvriend, met wie hij al jaren in onmin leeft. Tot overmaat van ramp loopt ook Balanda’s bouwproject in Rusland allerminst op rolletjes en blijkt zijn vrouw vreemd te gaan.

Een inzinking nabij besluit Charles Alexis op te zoeken, om helderheid te krijgen over de dood van Anouk. Tijdens dat bezoek ontmoet hij bij toeval de stoere plattelandsvrouw Kate. De Amerikaanse woont met een stel kinderen op een boerderij net buiten het dorp waar Alexis woont. De ontmoeting met Kate vormt een keerpunt in het leven van Charles Balanda. De architect raakt gefascineerd door Kate, de kinderen en de boerderij en blijft een hele nacht luisteren naar het bijzondere levensverhaal van Kate. Balanda wordt verliefd op haar en leeft helemaal op.

De ontmoeting met Kate is niet alleen op inhoudelijk niveau een keerpunt. Ook in de stijl van het boek komt een wending. In het gedeelte voor de ontmoeting wisselt het vertelperspectief met regelmaat tussen de eerste en derde persoon, alsof Charles Balanda soms zichzelf niet meer is. Ook gebruikt Gavalda veel korte, soms onafgemaakte zinnen, met name in de passages waarin Balanda herinneringen ophaalt aan Anouk. Met die fragmentarische stijl geeft ze prachtig weer in welke gemoedstoestand Charles Balanda zich bevindt. Symbool voor deze krankzinnige periode staan de drank, drugs en de mysterieuze figuur Nounou, die enkele jaren bij Anouk in huis woonde. Nounou’s persoonlijkheid zweeft ergens tussen een circusartiest en een transseksueel.

Het gedeelte na de ontmoeting met Kate is een stuk rustiger en vrolijker van toon, hoewel haar levensverhaal uiterst treurig is. De beschrijvingen van de idyllische omgeving van de boerderij zorgen voor een bevrijdende sfeer ten opzichte van de gejaagde stadse wereld waarin Charles zich doorgaans begeeft. In dit gedeelte zijn het de ontwapenende kinderen die de toon zetten. Zo is er Yacine, die de hele dag Wikipedia-feitjes oplepelt voor iedereen die het horen wil. De puber Samuel traint hard om zijn ezel Ramon klaarstoomt voor een concours en kleine Nedra zegt nooit iets, maar toont haar liefde door tegen iedereen aan te kruipen, vooral tegen haar zusje Alice, het tekenwonder. Het contrast met zijn eigen stiefdochter Mathilde, een verwende en luie Parisiènne die haar stiefvader haar wis- en natuurkunde huiswerk laat maken, is enorm.

De vele contrasten in het boek maken Helemaal gelukkig word je nooit tot een sprankelend boek. De vele perspectiefwisselingen en fragmentarische stijl in het eerste gedeelte gaan plotseling over in het frisse en veel meer verhalende gedeelte op de boerderij. Op die manier houdt Anna Gavalda haar lezers constant bij de les, zelfs wanneer het verhaal zich gaandeweg ontwikkeld tot een liefdesverhaal. Want ondanks de doden, de drank en de ellende is Helemaal gelukkig word je nooit een vrolijke, ontroerende ode aan de liefde en het leven.

29-06-2009