Een brede straat, rijkelijk voorzien van grote bomen en luxueuze huizen: de Maliebaan is een van de mooiste straten in de stad Utrecht. Naast haar schoonheid kent de Maliebaan ook een roerige en interessante geschiedenis. In het kader van het 400-jarig bestaan van de straat heeft het Utrechts Archief een tentoonstelling samengesteld waarin de bezoeker wordt meegenomen naar het verleden van dit stukje Utrecht.

Van maliespel tot verkeersroute
Het is bij binnenkomst even twijfelen welke ingang de bezoeker moet nemen, maar als je de juiste kiest wordt meteen de oorsprong van de Maliebaan duidelijk. Maliebanen en malievelden blijken overal te zijn. In Nederland bevinden ze zich onder andere in Leiden, Amsterdam en Den Haag, maar ook in Hamburg, Londen en Washington zijn ze aanwezig. De oorsprong van deze velden en banen gaat terug naar de zestiende eeuw, toen aan het Franse hof het maliespel werd gespeeld. Voor dit spel, wat op het moderne golf lijkt, was een 750 meterslange baan vereist.

Nadat vanaf 1812 het maliespel niet meer werd gespeeld kreeg de straat verschillende nieuwe functies. Het werd een plek waar wandelaars en ruiters flaneerden en er vonden evenementen zoals veemarkten plaats. Door de bouw van monumentale panden werd de Maliebaan een belangrijke verkeersroute en deze functie heeft zij nog steeds, als verbinding tussen het centrum en de A27. Foto’s, kaarten en tekeningen verlevendigen de geschiedenis van de Maliebaan. In een documentaire laat historicus Maarten van Rossem verschillende huizen aan de Maliebaan van binnen zien en komen vroegere bewoners aan het woord.

Tweede Wereldoorlog
Diverse belangrijke figuren uit de geschiedenis woonden op de Maliebaan, waaronder Rene Descartes, Napoleon Bonaparte en Johannes Brahms. De Maliebaan in Utrecht staat ook bekend om haar essentiële rol in de Tweede Wereldoorlog. Niet alleen was het hoofdkantoor van de NSB daar gevestigd, ook het verzet had een aantal panden op de Maliebaan in bezit. Het rood en groen op een kaart laat zien dat de tegenstanders dichterbij elkaar waren dan zij wellicht vermoedden.

Van toen naar nu
Het Utrechts archief is erin geslaagd een interessante tentoonstelling neer te zetten. Het onderwerp is vrij specifiek en de oude kaarten en tekeningen zullen voor kinderen misschien saai zijn. De documentaire maakt een bezoek voor zowel jong als oud geschikt.  Hoewel de tentoonstelling erg klein is slaagt het Utrechts Archief er goed in een heldere weergave te geven van een van de bekendste straten van deze stad. Ideaal dus om snel binnen te stappen en de drukte van de Utrechtse binnenstad even achter je te laten. Tijdens de Open  Monumentendag in september kun je zelf ontdekken wat er verborgen ligt achter de monumentale gevels aan de Maliebaan.

27-07-2010