Het GEM in Den Haag noemt zich niet zonder reden Museum voor actuele kunst; hier is aanstormend talent te zien. Bijvoorbeeld door tentoonstellingen te organiseren met werk van pas afgestudeerden van de Koninklijke Academie voor de Beeldende Kunsten (KABK). Zo heeft het museum op het moment elf studenten, die in 2009 zijn afgestudeerd, uitgenodigd om te exposeren op de expositie Now or Never, opdat zij nu of nooit groot kunstenaars zullen worden. Op de tentoonstelling is zowel schilderkunst, fotografie, installatie- als videokunst te zien.

De tentoonstelling begint met een fascinerend schouwspel, dat geen moment hetzelfde is: Veniamin Kazachenko (1982) is aan het werk. Kazachenko heeft een muurschildering aangebracht, waarop 11 zwarte figuren en 1 skelet op een witte achtergrond afgebeeld zijn. Of nou ja, dat was er op 20 februari te zien. Sinds die dag is Kazachenko aan het schilderen, in het museum, over de bestaande schildering heen. Al neuriënd gaat hij aan de slag met kwasten, hand of druipende verf, waarna er een nieuw beeld ontstaat. De bezoeker kan op ieder moment van het proces meekijken, terwijl Kazachenko lukraak verf neerkwakt, alsof hij niet doorheeft dat hij op zijn eerdere schildering werkt. Of toch wel? Die rode vlek lijkt wel een bloedneus! Kazachenko zegt zelf niet te weten hoe de voorstelling eruit komt te zien, die ontstaat tijdens het proces.

Een ander hoogtepunt op de tentoonstelling vormt het werk van Irene Cécile (1981). Met Als je goed kijkt zitten ze overal opent zij de ogen van de bezoeker. De foto’s, die speels aan touwtjes zijn opgehangen, laten zien dat er veel leuks in de wereld valt te ontdekken. Alledaagse dingen blijken opeens grappige vormen of situaties op te leveren, als we onze fantasie maar gebruiken. Dan blijken vogels opeens het woord sex te spellen of een hoopje stof een hond te verbeelden. De foto’s komen uit haar eigenlijke afstudeerproject in boekvorm en de ondertitel Handleiding tot een speelser leven draagt. Helaas is er vooralsnog geen uitgever gevonden die het boek wil uitgeven, maar het origineel is op de tentoonstelling te zien.

Ook het werk van Paul Beumer (1982) is het vermelden waard. Beumer gebruikt grote doeken waarop hij foto’s plakt waarna hij het doek te lijf gaat met grote klodders olieverf. Dit levert een spektakel op; van een afstand lijken het wandtapijten, wie dichterbij komt gaat steeds meer vormen en plaatjes herkennen. Er is voortdurend iets nieuws te ontdekken in deze complexe composities. Ook de sterke olieverfgeur is niet te missen, wat nog eens bevestigd dat het werk gloednieuw is.

Een hoek van de tentoonstellingsruimte is volgeplakt met houtskooltekeningen van Nare Eloyan (1988). Deze schetsen zijn gedurende haar opleiding ontstaan (2006-2010). Betekent dat dit enkel studies zijn voor ander werk? Zo maar wat schetsen, of valt er meer uit af te leiden? Het is jammer dat de toelichting ontbreekt. Juist omdat de tentoonstelling werk van opkomende kunstenaars laat zien, zou het leuk zijn als ze kort worden geïntroduceerd aan de bezoeker. Wat proberen ze te verbeelden en wat voor werk maken ze nog meer? Zonder uitleg roepen werken als Observatie van Milou Rabe (1984) vragen op, wat moeten we observeren in deze complexe installatie van lijnen en vlakken? Waar draait het om?

Met de tentoonstelling Now or Never laat het GEM zien dat kunstenaars afkomstig van dezelfde academie divers werk voortbrengen. Een aantal werken zullen bij de meeste bezoekers direct tot de verbeelding spreken, maar niet alle werken kunnen dit. Aan het eind van een bezoek aan de tentoonstelling zei een mevrouw: “Ik vind niet alles mooi”. Deze zin typeert een gemiste kans. Uiteraard is de waarde van kunst niet louter esthetisch, maar juist daarom zou een toelichting bij de kunstwerken hun waardering kunnen verhogen. Uitleg of achtergrondinformatie kan iets onbegrijpelijks vaak mooier maken. Daarom de tip om vóór een bezoekje aan het GEM de beschrijving over de tentoonstelling van de website te printen: het kan nog van pas komen.

22-02-2010