De opleiding Urban Design aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU) bestaat 25 jaar. Om dit te vieren heeft de opleiding veertig (oud) docenten en oud-studenten gevraagd om hun visie op de Nederlandse openbare ruimte in 2035 te verbeelden. De deelnemers ontvingen zes witte planken van 30x30x30 centimeter, waar zij een kubus mee konden maken. Op de tentoonstelling We Think. We draw. We build. in de academiegalerie van de Hogeschool blijkt dat zes witte planken geheel verschillende resultaten op kunnen leveren.

Urban Design is een onderdeel van de opleiding Interior Design aan de HKU. Studenten leren de openbare ruimte vorm te geven, met die ruimte en de behoeftes van de gebruikers als uitgangspunt. Hierbij kan gedacht worden aan straten, pleinen, parken en wijken. Na 25 jaar zijn er veel studenten opgeleid die nu werkzaam zijn op dit gebied. Ondanks dat zij hetzelfde onderwijs hebben gevolgd blijkt al snel dat er diverse opvattingen en uitwerkingen zijn van hoe de openbare ruimte er in 2035 in Nederland uit zou kunnen zien.

Met de zes planken die iedere ontwerper heeft gekregen, zijn kubussen gecreëerd. De academiegalerie van de HKU is ingericht met deze witte kubussen, die op metalen stellages staan. Op het eerste gezicht lijkt dat erg steriel en lijkt er een eenheid te zijn tussen deze werken. Bij nader inzien blijkt geen enkele kubus hetzelfde te zijn. Een witte buitenkant kan heel goed het geheim van binnen bewaren. Vele ontwerpers hebben een aantal kleine gaatjes in het hout gemaakt, zodat de kubus als kijkdoos werkt. Een kijkdoos met daarin de toekomst.

Een kijkdoos is eigenlijk best spannend. Je weet dat er iets in zit, maar je kunt het alleen van dichtbij bekijken, en er is niemand die met jou mee kan kijken. Er is niemand die op hetzelfde moment hetzelfde kan zien. De kleine tuurgaatjes nodigen je uit, terwijl de dichte wanden tegelijkertijd de kijker afstoten.

De interpretatie van het thema ‘de openbare ruimte in 2035’ verschilt sterk op de tentoonstelling. Zo zijn er werken waarbij je letterlijk kunt zien hoe de wereld er in 2035 wellicht uitziet. Neelke Arts laat concreet zien hoe er met het probleem van een beperkte mogelijkheid tot waterberging moet worden omgegaan in haar werk Groen is gras, groen is gras, op mijne daken…. Doordat weilanden zullen worden gebruikt voor waterberging, zal er elders meer groen bijkomen. Zodoende verandert de stad in een groen paradijs met natuur op de daken.

Niet alle kubussen geven een visueel beeld van de toekomst. Andere ontwerpers verbeelden met hun werk hun idealen, gedachten of werkwijze. Wim Marseille heeft de zes planken scheef tegen elkaar aangezet. Hierdoor kun je door de spleten naar binnen kijken, terwijl daar niets in geplaatst is. De titel Schoonheid zit van buiten verklaard waarom hij dit heeft gedaan. Hij probeert je op een speelse manier los te krijgen van bestaande gedachten, zodat je op andere ideeën komt.

De tentoonstelling draagt de titel We Think. We draw. We build.. Driemaal ’we‘ suggereert dat deze ontwerpers een team vormen. Enerzijds zijn de ontwerpers een team, ze hebben dezelfde opleiding genoten en hebben een kubus gemaakt rond hetzelfde thema. Tegelijkertijd is geen enkele kubus of boodschap hetzelfde en staan de ontwerpers dus op zichzelf. Geen enkele ontwerper is hetzelfde, dus hun ontwerpen ook niet. Dat is een mooi vooruitzicht; Nederland zal er in 2035 divers uitzien en dus niet vervelen.

04-02-2010