De nieuwe tentoonstelling in het Singer in Laren, Kleurrijk Singer, moet een mengelmoes van werken, stromingen en kunstenaars laten zien die een ding gemeen hebben: de kleur. Elke wand moet een of meer kleuren representeren die duidelijk naar voren komt in de werken, maar de rode draad mist grotendeels.

Kleurrijk Singer is een verzameltentoonstelling van werken tussen 1880 en 1930. Veel schilderijen waren al in het bezit van William en Anna Singer-Brugh. Het koppel had een grote voorliefde voor impressionisme. En dat is terug te zien in Kleurrijk Singer. Zo hangen er verscheidene impressionistische winterlandschappen van de hand van William Henry Singer zelf aan de muur.

Jan Sluijters (1881-1957) is een nieuwkomer in museum het Singer. Zijn werken vallen op door hun uitgesproken kleurrijkheid aan de ene kant en hun ingetogen kleurgebruik aan de andere kant. Sluijters speelt met het kleurenpalet en roept gevoelens op met intrinsiek rood of terughoudend roze. Deze kleuren spelen de hoofdrol in twee van zijn werken.

‘Portret van Tonia Stieltjes’ (1922) laat een donkere vrouw zien die een rode, doorschijnende doek om heeft en de bezoeker lichtelijk hautain aankijkt. In 1941 schreef het Nederlandse SS-blad Storm dat dit portret van de vrouw met de dikke ‘stierennek’ en de lelijke rode doek op de brandstapel behoorde. Maar juist het kleurencontrast van de donkere huid met de rode doek geeft een prachtig levendig effect. De gouden achtergrond versterkt dit alleen maar. Het werk van Sluijters is uitdagend door de naar voren springende kleuren.

‘La Chemise Verte’ (ca. 1930) is een schilderij dat het tegenbeeld vormt van ‘Portret van Tonia Stieltjes’. Ook al staan op beide werken halfnaakte vrouwen, het kleurgebruik geeft beide schilderijen een totaal ander sentiment. Op ‘La Chemise Verte’ staat een ‘publieke vrouw’ met een lichtgroen jurkje aan, dat van de rechterschouder zakt. Ze kijkt weg. Achter haar is een lichtroze doek over de bank gedrapeerd. De vrouw zinkt bedeesd naar de achtergrond, maar haar make-up, rode lippen en nagels trekken haar terug naar de voorgrond. Het is een fascinerend schilderij dat verlegen tegen de muur hangt, maar door kleine kleurelementen opvalt. Sluijters wist precies hoe hij kleuren aan kon wenden om dit soort specifieke sentimenten te benadrukken.

Ondanks de schoonheid van de afzonderlijke werken, krijgt de bezoeker geen vat op het algemene doel van de conservatoren. ‘Het palet van de schilder is de ruggengraat van de tentoonstelling. Elke wand representeert een of meer kleuren’, staat op de eerste wand bij binnenkomst. Maar er is weinig te merken van dat streven. Op een of twee muren na, representeren de wanden niet een bepaalde kleur. De kleuren in het ene schilderij vloeien daarbij niet over in de andere werken aan dezelfde muur. De naam van de tentoonstelling, Kleurrijk Singer, slaat alleen op de prachtige kleurenexplosies op de doeken, maar niet op de overeenkomsten tussen de schilderijen onderling.

Toch is Kleurrijk Singer een bezoek waard. Verwacht als bezoeker geen grote verbanden tussen de verschillende schilderijen, maar bekijk de schilderijen onafhankelijk van alle omringende werken en een kleurrijke wereld openbaart zich.

27-12-2009