“Judge not before you judge yourself. Judge not if you are not ready for judgement.” Het zijn de treffende woorden van Reggae-koning Bob Marley (6 februari 1945-11 mei 1981). 31 jaar na zijn overlijden komt regisseur Kevin Macdonald (Last King of Scotland, 2006) met de biografische documentaire Marley. Macdonald sprak met familie, kennissen en collega’s van Marley, kreeg toegang tot de privéarchieven van zijn familie en bezocht alle locaties die een rol speelden in het korte leven van de geliefde muzikant. Het resultaat is een meeslepende documentaire die de kijker van begin tot eind in zijn greep houdt.

Prachtige beelden van het Jaimaicaanse landschap voeren ons mee naar Kingston, de geboorteplaats van Robert Nesta Marley. We zien het bescheiden dorpje Nine Miles, waar Bob Marley werd geboren en de sloppenwijk Trenchtown, waar hij opgroeide. In de chronologische documentaire van Macdonald blijft geen enkel aspect van Marley’s korte leven onderbelicht. Het ontstaan van Bob Marley & The Wailers en de wereldwijde verspreiding van Marley’s muzikale boodschap zijn hier een paar voorbeelden van. Ook zijn belangstelling voor de Rastafari, zijn visie op de rassenkwesties en hoe hij omging met zijn kankerdiagnose worden uitgebreid behandeld.

Naast Marley’s succes en filosofische opvattingen, komen ook de minder positieve kanten van de muzikant aan bod. Macdonald schuwt er bijvoorbeeld niet voor om uitvoerig in te gaan op Marley’s vele slippertjes. De interviews met ex-geliefden en zijn vrouw Rita tonen aan dat zijn zwak voor vrouwen een flink spoor naliet in hun huwelijk. Ook zijn nalatigheid op het gebied van opvoeden wordt pijnlijk duidelijk door het gesprek met dochter Cedella Marley. Toch zijn het vooral de pluspunten van de geliefde muzikant die blijven hangen. Zijn intrigerende levensopvattingen hebben een prikkelende werking en vormen een soort instant inspiratiebron.

Intieme sfeer
De mooie (soms nog nooit eerder getoonde) concertbeelden die afgewisseld worden met interviews, creëren een bijzonder intieme sfeer. Als kijker krijg je het gevoel dat je de invloedrijke muzikant persoonlijk hebt gekend. Fragmenten van gesprekken met Marley en interviews met vrienden, vaak met een karakteristiek Jamaicaans accent, dragen hier ook aan bij. Sommige geïnterviewden zijn bijna net zo kleurrijk en charismatisch als de reggaegrootheid zelf. Daarnaast is hun gevoel voor humor, samen met die van Marley, kenmerkend voor de film.

Muziek als rode draad
Net als de documentaire komen de ruim zestig nummers van Bob Marley in chronologische volgorde aan bod. Als eerste een nummer dat hij op zijn zestiende opgenomen heeft en als slotlied het bekende One Love. Het laatste deel van de documentaire kent een iets droevigere toon en dit is goed terug te horen in de muziekkeuze. De tragische gebeurtenissen gecombineerd met de muziek zorgen voor een aangrijpende slotfase van de documentaire.

Marley is een inspirerende en ontroerende documentaire met een laid-back randje. Verplichte kost voor reggaeliefhebbers, maar eigenlijk ook een must see voor de rest, want het verhaal van deze bijzondere muzikant móet iedereen een keer gehoord hebben.

Gepubliceerd op: 09-05-2012