“Hij dronk haar in: haar wiegende heupen; haar weemoedige ogen onder gitzwarte krullen; de lokkende borsten in haar laag uitgesneden zwarte jurk”. Zo beschrijft Paul Honsaat zijn nieuwe liefje Maanke. De prille liefde is spannend, maar voor Paul ook moeilijk, gezien hij al jarenlang getrouwd is. Robert Haasnoots nieuwste roman, Het ruime bed, is het verhaal van een man die moet kiezen tussen zijn gezin en de vrouw van wie hij houdt. Maar als dit te clichématig klinkt hoeft men nog niet af te haken, want in deze roman is meer aan de hand.

Echtbreuk met een scheutje mysterie
Paul heeft het beslist niet makkelijk. Zijn vader is recentelijk overleden, hij lijdt aan door overweldigende hoofdpijnen en bovendien staat zijn huwelijk op het punt te springen. Zijn liefde voor de knappe Maanke maakt dat hij niet langer tevreden is bij zijn vrouw, Teresa. Als hij terugkeert van een reis naar Amerika besluit hij dat het tijd is om de knoop door te hakken.

Dit is echter geen doorsnee verhaal over echtbreuk en liefde, want Paul begint na zijn terugkeer vreemde dingen mee te maken. Een man in een groene jumpsuit lijkt hem overal te volgen en een heer met een driehoekig sikje doet hem raadselachtige uitspraken. Er ontwikkelt zich een lichte sfeer van onwennigheid die de lezer nieuwsgierig maakt naar wat gaat komen. Verwatert Pauls grip op de werkelijkheid? Of is er iets anders aan de hand?

Feit en fictie
Paul Honsaat is schrijver en schrijft over zijn huwelijksproblemen in Spiegelgevecht, waarin een spiegel hem bestookt met vragen over zijn precaire situatie. Na het leven van dit beschuldigt Teresa hem ervan haar met zijn schrijverij te pijnigen. Maar de overeenkomsten tussen Pauls roman en de werkelijkheid strekken verder. Zo lijkt de spiegel in Pauls werkplaats soms tot leven te komen en hem vragen te stellen, net als in zijn boek.

Reflecties over de literatuur binnen het werk zelf en spelletjes spelen met feit en fictie zijn uiteraard niets nieuws. Typische postmoderne trucjes, maar Haasnoot weet ze effectief in te zetten. Roman en werkelijkheid spiegelen elkaar in Het ruime bed, wat bijdraagt aan het mysterie rond de vreemde zaken die Paul meemaakt.

Sobere stijl, niet zonder schoonheid
Het taalgebruik in Het ruime bed is sober en duidelijk. Haasnoot kiest zijn woorden nauwkeurig. De passages die het handelen van Spiegelgevecht’s protagonist weergeven zijn soms stroef en kunstmatig – een zinsnede als “In Spiegelgevecht laat Paul zichzelf, op het moment dat hij van het graf naar de uitgang wil lopen, een laatste keer opkijken naar de strakblauwe lucht” is geen stilistisch hoogstandje – maar dit is zelden afleidend. En wanneer Haasnoot zich waagt aan wat poëtisch taalgebruik, zoals bij de beschrijving van de dood als stille doch beschaafde indringer bij het sterven van Pauls vader, is het des te effectiever dankzij de onwennigheid.

Een roman over liefde en echtbreuk, doorweven met reflecties op de literatuur, geschreven in sobere, alledaagse taal. De elementen waaruit Het Ruime Bed is opgebouwd hebben we ieder al keer op keer gezien, maar Haasnoot weet ze tot een aardige roman te combineren. Een knap staaltje schrijfwerk, dat de tijd van de meeste lezers waard zal zijn.

Gepubliceerd op: 19-04-2012