In De man met de schaar schetst Iris Koppe een somber beeld van de hedendaagse, drukke samenleving. De veel te snelle technologische ontwikkelingen lijken een hoop gevaren met zich mee te brengen. Koppe schrijft met veel ironie, maar toch ook op een luchtige toon. Ze weet een boeiend en actueel thema, op een creatieve manier onder de aandacht te brengen.

Digitale gevaren
Afwisselend volgen we twee aparte verhaallijnen, waarin vanuit twee totaal verschillende standpunten de gevolgen van snelle technologische ontwikkelingen zichtbaar worden. In de ene verhaallijn wordt het leven van de twee jonge egocentrische rechtenstudentes Marien en Elena beschreven. De vriendinnen lijden een vrij leeg maar losbandig bestaan. De tweede verhaallijn volgt de populistische politicus ‘de Kreeft’ in aanloop naar de verkiezingen. Zijn verkiezingsprogramma is simpel: hij is tegen alle vooruitgang en in het bijzonder tegen digitalisering, het liefst zou hij Nederland terugbrengen naar de jaren vijftig.

De levens van de Kreeft en Marien lijken totaal verschillend, maar toch spelen dezelfde thema’s een rol in hun bestaan. Marien is onophoudelijk op sociale media actief, waardoor ook zij voortdurend zichtbaar is voor iedereen. Ze leidt net als de Kreeft een soort publiek leven, al is het dan met haar digitale identiteit. Privacy ontbreekt; Marien is erg eenzaam en verlangt terug naar de veiligheid van haar jeugd. Gevoelens van nostalgie overheersen in De man met de schaar. Het partijprogramma van de Kreeft is totaal gebaseerd op ‘vroeger was alles beter’. De Kreeft zelf lijkt niet erg overtuigd van zijn eigen idealistische standpunten. Hij verlangt alleen maar meer en meer naar zijn vroegere leven samen met zijn vrouw en zonder constante bewaking.

Actueel thema
Koppe brengt een boeiende actueel thema creatief en treffend naar voren. De rode draad van De man met de schaar is gevat in het motto van het boek: ‘We turn to new technology to fill the void but as technology ramps up, our emotional lives ramp down.’ Het is een uitspraak van de Amerikaanse sociologe Sherry Turkle; zij stelt dat de digitalisering van de samenleving een vervreemdend effect heeft op het gevoelsleven. Mensen leven in een schijnwereld en hebben geen echt contact meer met elkaar. Contact verloopt steeds vaker digitaal, zonder de real-life eisen van intimiteit. Men is eenzaam, maar bang voor intimiteit, waardoor je gekwetst kan worden.

Absurde anekdotes
Op een enigszins overdreven wijze laat Koppe zien tot welke ernstige gevolgen dit zou kunnen leiden. Met veel absurde anekdotes en op ironische wijze worden de levens van Marien en de politicus beschreven. Ze laat hiermee zien dat mensen verleren wat echt contact is. Koppe brengt haar thema treffend naar voren maar dikt de anekdotes soms teveel aan, tot het absurde toe. De karakters worden daarentegen maar oppervlakkig uitgewerkt, waardoor je je als lezer niet erg verbonden voelt en het verhaal weinig boeit.

Door de vele absurde ironische beschrijvingen binnen een oppervlakkig uitgewerkte verhaallijn is De man met de schaar niet erg meeslepend. Wel weet Koppe in een luchtig geschreven, satirisch theatraal verhaal haar boodschap over een boeiend actueel thema duidelijk over te brengen.

Gepubliceerd op: 01-10-2011