Moderne meesters te gast. Dalí ontmoet Vermeer prikkelt het kijken
Door: Nynke Besemer
Tussen de zeventiende-eeuwse schilderijen in het Mauritshuis hangen tijdelijk moderne schilderijen. In de interventie Moderne Meesters te gast. Dalí ontmoet Vermeer zijn elf duo’s van oud en nieuw gemaakt. Zonder bombarie springt af en toe een modern werk tussen de rest uit. Het contrasteert, maar toch zijn er ook overeenkomsten zichtbaar. De kleine ingrepen geven mooie verrassingen in het anders vrij statische Mauritshuis.
Het is fijn dat de bedoeling van de tentoonstelling meteen duidelijk wordt gemaakt. De ontmoetingen tussen oude en moderne werken zijn niet gebaseerd op inspiratie. Wel heeft gastcurator Carel Blotkamp (kunsthistoricus en kunstenaar) de combinaties gemaakt op basis van visuele kenmerken, of anders gezegd artistieke vraagstukken. Zo zijn er duo’s die gelijkenissen tonen in compositie, onderwerp of zelfs kleur. Hiervoor combineert hij werken uit het Mauritshuis met internationale moderne kunst uit Nederlandse musea.
Vreemde combinaties?
Het ingetogen schilderij De bewening van Christus van Rogier van der Weyden (1399-1464) krijgt bezoek van Francis Bacons (1909-1992) Fragment of a Crucifixion. Bij dit rauwe schilderij zijn de angstkreten bijna hoorbaar. Rembrandt (1606-1669) krijgt ook bezoek, van Charley Toorop (1891-1955). Hun zelfportretten zijn zó anders, maar tegelijkertijd weten ze allebei zichzelf karakteristiek af te beelden.
Prikkel om te kijken
In theorie klinkt het misschien vreemd of vergezocht, om oude en moderne meesters samen te brengen zonder hun bedoelingen in acht te nemen. Maar eigenlijk is die combinatie juist makkelijk gevonden. Makkelijk in positieve zin, het is begrijpelijk voor wie alleen kijkt. Veel achtergrond is niet nodig, je kunt zelf kijken en bedenken waarom de combinatie is gemaakt. Of wat je ervan vindt. Gewoon even goed kijken naar een paar duo’s van schilderijen en vertrouwen op de eigen waarneming.
Door wat je in het ene werk ziet, kijk je vanzelf hoe dat in het andere werk zit. De duo’s lichten vanzelf bepaalde aspecten uit, waar je op gaat letten. Zo gaat de blik vanzelf van oud naar nieuw. En weer terug. Blotkamp slaagt erin om gehoor te geven aan de vraag van het Mauritshuis om ‘op een frisse manier naar de zeventiende-eeuwse schilderkunst te kijken’.
Gepubliceerd op: 23-09-2011








