In samenwerking met Codarts startte het Rotterdams Philharmonisch Orkest afgelopen maand met de Rotterdam Philharmonic Codarts Academy – Centre for Orchestral Training. Deze opleiding is bedoeld voor getalenteerde muziekstudenten die een plaats in een gerenommeerd symfonieorkest ambiëren. CultuurBewust.nl interviewde Hans Waege, directeur van het Rotterdams Philharmonisch Orkest, over dit samenwerkingsproject.

Nog voordat het Nespresso-apparaat zijn kopje goed en wel heeft gevuld, begint Hans Waege enthousiast te vertellen over de gloednieuwe academy. Met zijn drukke dagindeling is er geen tijd te verliezen en al snel blijkt waarom. De allure van het Rotterdams Philharmonisch Orkest viel enorm terug tussen 2000 en 2009. “Je kunt wel zeggen dat je een internationaal toporkest bent, maar als je dat niet bewijst, ben je dat niet. Je moet het laten zíen. Je moet je erkenning van anderen krijgen door uitnodigingen en projecten.” Vanaf zijn aanstelling tot algemeen directeur in 2009 is Waege daarom hard aan de slag gegaan om het orkest weer internationaal op de kaart te zetten.

Talentontwikkeling
Waege zorgde voor een goed mediabeleid, trok grote platencontracten aan en bracht orde aan in de interne processen van het orkest. Gedurende deze noodzakelijke herstructurering begon het bestuur alvast na te denken over mogelijkheden voor talentontwikkeling. We moeten zorgen dat kunst de taak op zich neemt die ze op zich móet nemen”, vindt Waege. Behalve het tonen van kunst mag ook ontwikkeling in deze sector niet ontbreken. “Het Rotterdams Philharmonisch Orkest deed eigenlijk nauwelijks iets aan talentontwikkeling. Dat gaf ons het gevoel dat ons wat te doen stond”. Tegelijkertijd dacht ook Codarts na over orkestrale talentontwikkeling en mogelijkheden tot samenwerking met de buren. “En toen viel gelukkig alles samen.” Uit de ideeën van beide partijen ontstond al snel de academy.

Veelzijdige opleiding
“De academy is binnen Nederland vrij uniek,” denkt Waege, “vanwege het veelzijdige en meerlagige karakter”. De basis van het programma richt zich op het musiceren in een orkest. “Heel veel conservatoria lijken dikwijls de nadruk te leggen op solistische carrières. Wat wij willen doen, is door aanwezigheid van onze musici de orkestgedachte bijbrengen. Spelen als een orkest is iets heel anders dan spelen als individu.” Ook biedt de opleiding een auditietraining. “Goede musici slagen er niet altijd in om een orkest van hun niveau binnen te komen, omdat audities een zeer specifieke dynamiek hebben.” De training maakt studenten vertrouwd met de sfeer en belangrijke beoordelingscriteria. “Hoe meer audities je doet, hoe relatiever het wordt”, aldus Waege.

Topmodule
Voor de echte talenten is er een topmodule in de vorm van een stage bij het orkest. Hiervoor moeten studenten eerst auditie doen voor een commissie van Codarts en het orkest. “Het goed kunnen spelen in de stijl van het orkest is toch het voornaamste criterium. Dynamiek, expressiviteit, en klankkleur zijn punten die het Rotterdams Philharmonisch Orkest onderscheiden. Wie dat niet kan, komt er niet in. Hoe perfect je ook speelt.” “Het is best tough,” geeft de directeur toe, maar studenten krijgen daar dan ook iets waardevols voor terug. “Als je dit op je cv hebt, moeten de grote orkesten zeggen: ‘Wow, geslaagd in Rotterdam én stage bij het orkest, dat betekent iets. Die moeten we zeker voor auditie uitnodigen.’”

Verdere samenwerking
De opleiding biedt ook een kijkje buiten de wereld van de uitvoerend musicus. “Het orkestbedrijf is veel meer dan muziek maken op het podium. Veel musici komen elders terecht, bijvoorbeeld in de journalistiek of muziekeducatie.” Om studenten ook daarmee vertrouwd te maken, biedt het orkest stagemogelijkheden achter de schermen.

Een bijkomend voordeel van de samenwerking tussen Codarts en het orkest is de gemakkelijke uitwisseling van musici. “Week na week brengen wij internationale topmusici in huis. Codarts schakelt hen nu veel frequenter in voor masterclasses” Ook moet het gebruikelijker worden dat studenten naar concerten en repetities komen. “Muziekstudenten zitten helaas nog veel te weinig in de concertzaal, terwijl dat toch de plek is waar het allemaal gebeurt.”

Vooruit kijken
Het lijkt misschien vreemd om mensen op te leiden in een sector die hard getroffen wordt door de financiële crisis, maar Waege ziet daar geen probleem in. “Het laatste wat de kunstsector moet doen is in een pessimisme omslaan dat dit de voorgegevenheid der dingen is. Veel orkestmusici konden vroeger ook geen werk vinden. Hoe beter ze opgeleid zijn, hoe meer werk er is en hoe dienstbaarder ze zijn voor de samenleving.”

Het Rotterdams Philharmonisch Orkest speelt komend seizoen onder het thema ‘Vooruit kijken’. Hoe ziet Waege de academy over tien jaar? “De academy is een motor in de regio Rotterdam en Den Haag om studenten te motiveren en hun vaardigheden naar een hoger niveau te tillen. De topmodules zullen een aantrekkingspool zijn voor ver buiten die regio.”

Gepubliceerd op: 24-05-2012