Na Giph en Ik omhels je met 1000 armen laat Ronald Giphart zijn hoofdpersoon Giph terugkeren in zijn nieuwste boek IJsland. Hierin is Giph omgedoopt tot tekstschrijver van cabaretvoorstellingen, maar het lachen is hem vergaan. Samen met zijn cabaretiers Ludo en Egon vertrekt hij naar IJsland om letterlijk en figuurlijk even af te koelen. Tijdens Manuscripta sprak CultuurBewust.nl met Ronald Giphart over IJsland, Giph en het schrijven.

Waarom bent u naar IJsland gegaan?
“Dat was om research te doen voor het verhaal. Dus ik had het verhaal al bedacht, maar toen was ik nog niet in IJsland geweest. En toen ben ik naar IJsland gegaan om scènes na te gaan kijken, locaties te gaan zoeken en dingen mee te maken.”

Is deze waarheidsgetrouwheid belangrijk? Kun je ook een boek schrijven zonder research te doen?
“Dat maakt niet zoveel uit. Ik heb een boek over New York geschreven zonder dat ik aanvankelijk in New York was geweest. Op basis van films kan ik me wel voorstellen hoe New York eruit ziet. Maar het is voor de authenticiteit wel leuk als je je kan laten inspireren door iets wat echt gebeurd is. Je komt toch op details die je nooit zou hebben gezien als je er niet geweest zou zijn.”

Giph zou aanvankelijk niet voorkomen in IJsland, maar op vakantie kreeg u de ingeving dat Giph toch een rol moest spelen. Waarom is dit een echt Giph-verhaal?
“Omdat het gaat over een man, die alle waarden in zijn leven weggeslagen ziet worden. In het eerste boek heeft hij vrienden, heeft hij literatuur die hij bewondert, heeft hij vriendinnen, en eigenlijk nemen ze allemaal afscheid van hem en blijft hij alleen over.”

“In Ik omhels je met 1000 armen heeft hij een familie, een moeder, ook weer de vrienden, ook weer de literatuur – dat is inmiddels film geworden – en op het eind is hij weer alleen over. In dit boek gaat het ook weer over een man die een vriendin heeft, die een kind heeft, en uiteindelijk wordt ook alles hem weer ontnomen: zijn vriendschap, zijn baan. Hij is theatermaker geworden.”

Zijn het dan wel dezelfde personen?
“Ze kunnen natuurlijk los in het boek bestaan. Je moet het boek los kunnen lezen. Maar Egon uit Ik omhels je met 1000 armen, een klein personages dat mee was met de groep, dat is nu een van de hoofdpersonen van IJsland.”

Is Giph autobiografisch?
“Nee, Giph is niet autobiografisch. Ik heb één autobiografisch boek geschreven, dat is Ik ook van jou. Dat is echt wel een autobiografisch boek. Al mijn boeken daarna zijn niet autobiografisch. Er zitten wel autobiografische elementen in, dus dingen uit mijn leven die ik verwerkt heb. Zoals in Ik omhels je met 1000 armen, daar komt een moeder in voor die dood gaat, nou, ik heb zelf een moeder gehad die dood ging. Maar daar blijft het bij.”

Ontwikkelt Giph zich in uw boeken?
“Hij is nu een jaar of veertig en hij was in het eerste boek een jaar of vierentwintig. Dus als mens is hij wel rijker en voller geworden. Terwijl hij misschien wel wat speelsheid en de vrolijkheid waarmee hij in het leven stond is kwijtgeraakt. Dat zou best kunnen ja.”

Op uw blog op www.ronaldgiphart.nl zet u de werkwijze van het schrijven van IJsland uiteen. Zo hangt u bijvoorbeeld allerlei briefjes aan de muur voor een overzicht op de plot. Is dit iets wat met de jaren zo gegroeid is?
“Bij mijn allereerste boek had ik dat misschien nog niet zo, dat ik het gewoon op een A4’tje deed. Maar vanaf Giph heb ik het altijd met scènes aan de muur gedaan.”

En dat bevalt goed?
“Dat bevalt heel goed, want dan hangt het aan de muur, dus dan kun je wel eens wat schuiven: ‘Oh nee, die scene is daar beter. Oh nee, dan doen we dit hier’. Ja dat is een mooie manier van een boek maken. Het is alsof dat boek er al is eigenlijk, terwijl er nog geen reet is, behalve dan dat er wat papiertjes aan de muur hangen.”

En deze eerste fase van schrijven is volgens u ook het leukste gedeelte?
“Dat is een leuk gedeelte, ja. En het schrijven zelf is leuk, en het boek uiteindelijk in handen houden is leuk. Er zijn heel veel leuke en bijzondere momenten.”

U laat tussendoor ook scènes aan anderen lezen, laat u zich dan erg leiden door de kritieken?
“Ja hoor, zeker. Je moet  je persoonlijkheid zien los te koppelen van wat je schrijft en wat je geschreven hebt. Je moet het niet zien als iets wat van jou is, maar als iets wat al bestaat en waar alles aan gedaan moet worden om het zo goed mogelijk te krijgen. Dus ik maak drie versies, en dan gaan we de beste kiezen. Of daar gaan we over discussiëren, dat is heel belangrijk.”

Lees hier de recensie van IJsland.

Gepubliceerd op: 18-09-2010