De smaak van appelpitten: schoonheid met een bittere nasmaak
Door: Janneke van de Griendt
‘De appel staat al van oudsher symbool voor verleiding, liefde, schoonheid, macht, inzicht en schuld. Enerzijds is de appelpit de essentie van al die dingen, anderzijds is hij bitter, oneetbaar en heeft hij de vorm van een traan’, aldus Katharina Hagena. Katharina Hagena is de schrijfster van De smaak van appelpitten: een roman waarin herinneringen de overhand hebben.
Geluk en ongeluk
De smaak van appelpitten begint op de dag dat het testament van Iris’ overleden grootmoeder Bertha bekend wordt gemaakt. Iris erft het oude huis in de appelboomgaard. Ze twijfelt of zij de erfenis wil accepteren, omdat zij gelukkige maar ook een aantal ongelukkige herinneringen aan het huis heeft. Om tot een beslissing te komen, besluit ze een aantal dagen in het huis te verblijven. De vertrouwde geur van appels waait haar tegemoet.
Tijdens haar verblijf dwaalt Iris door de vele kamers en de grote tuin van het huis. Bij ieder plekje komt er een andere herinnering naar boven. Ze denkt terug aan de vele spelletjes die zij samen met haar nichtje Rosmarie en haar vriendin Mira speelde, maar ook aan de dag waarop Rosmarie stierf. Ook blijkt dat na al die jaren nog steeds dezelfde traptreden kraken.
Iris haalt niet alleen herinneringen op, ze ontmoet ook een aantal oude bekenden. Zo brengt zij meerdere malen een bezoek aan meneer Lexow, de vroegere leraar van haar grootmoeder. Daarnaast valt ze in de armen van Max, het broertje van Mira. Liefde en bedrog blijken opeens onontkoombaar.
Inlevingsvermogen
Het verhaal krijgt karakter door de bijzondere trekjes en gewoontes van de personages. Zo gelooft Iris niet in toeval, maar wel in het toevalsysteem. ‘Als het toeval systeem had, was het tenslotte niet meer toevallig en viel dus niet te vermijden, maar wel te berekenen.’ Ook Iris’ tante Inga, die jarenlang de zorg voor Bertha op zich nam, is noemenswaardig. Inga’s lichaam bevat zoveel elektrische lading dat zij de radio-ontvangst kan verstoren en ieder die haar aanraakt verrast met een elektrische schok.
Ook de sfeerbeschrijvingen zijn geslaagd. ‘Door de dikke bladeren van de hartelelies viel vrijwel geen stukje aarde meer te zien, daarachter schuimden hortensia’s, een haag vol, blauwroze en rozeblauw op uit de bladeren.’ Hagena beschrijft de omgeving tot in de puntjes. Hierdoor lijkt de lezer zich midden in de tuin te bevinden. De schrijfster laat met de originele personages en de tot in de puntjes beschreven omgeving zien, dat zij over een groot inlevingsvermogen beschikt.
Voorspellend
Het verhaal kent weinig spanning waardoor de lezer niet gedwongen wordt om verder te lezen. De smaak van appelpitten is op bepaalde punten zelfs voorspellend. Wanneer Iris tot twee keer toe haar minnaar Max tegenkomt als zij schaars of niet gekleed is, is het geen verrassing als Iris ook de derde keer zonder kleren aan tegen Max oploopt.
De smaak van appelpitten doet eer aan de titel. De roman verleidt de lezer met eigenzinnige personages en meeslepende sfeerbeschrijvingen, maar is ook wat bitter door het ontbreken van spanning. Bitter als een appelpit.
Gepubliceerd op: 04-07-2010








