Dertien jaar geleden kwam de Syrische schrijfster Daad Kajo naar Nederland. Met financiële steun van Oxfam Novib publiceerde uitgeverij De Geus onlangs haar debuut: De verleider van Damascus. Hoewel de ondertitel, ‘dubbele moraal werkt als gif’, insinueert dat het boek over een dubbele seksuele moraal gaat, blijkt de niet uitgekomen verwachting het belangrijkste thema. Kajo windt geen doekjes om de seksuele verlangens van de hoofdpersonen. Met dit boek lijkt ze de door haar ervaren Nederlandse vrijheid te willen vereeuwigen.

Balsam groeit op, op het stoffige Syrische platteland. We maken kennis met hem tijdens één van zijn eerste seksuele ervaringen. Daad Kajo laat de seksuele spanning bijna van het papier afspatten. Soms beschrijft ze zijn drang naar bevrediging heel expliciet. “Hij trok zijn vinger terug en gebood me hetzelfde bij hem te doen. Zijn binnenste voelde heter dan de verzengende lucht buiten. Ik wist dat hij niet van de pijn kreunde maar van iets anders.”

Soms blijft zijn fascinatie voor het vrouwelijk lichaam verborgen in mysterieuze beschrijvingen van gebeurtenissen. “Dan was de band met mij en mijn zus niet beschadigd toen ik haar lichaam aanraakte terwijl ik me verbeeldde dat zij Riem was. Als ik wat zorgvuldiger was geweest, had ik haar niet wakker gemaakt en had zij mij niet verkeerd begrepen, zoals nu het geval was.”

Als lezer hoor je je oren bijna klapperen bij het lezen van de verlangens van Balsam en de bevrediging ervan. Zijn levensverhaal is zo gedetailleerd beschreven dat je je als lezer makkelijk kan verplaatsen naar zijn stoffige hutje en later naar de drukke flat in Damascus.

Oedspeler
Het is bijna onmogelijk om de spanning die Daad Kajo in de eerste vijftig pagina’s opwekt, vast te houden. Dat gebeurt dan ook niet. Balsam groeit op en wordt steeds ongeduldiger naar zijn eerste lichamelijke contact met een vrouw. Als hij eenmaal getrouwd is, heeft hij niet genoeg aan zijn vrouw en maakt hij gretig gebruik van de vrouwelijke fans die hij met zijn oed lokt.

In het boek is een belangrijke rol voor dit peervormige instrument met twaalf snaren weggelegd. De oed is Balsams beste vriend en klinkt zoals zijn eigenaar zich voelt. Dat de boerenjongen vervolgens heel Syrië en later ook Europa verovert met zijn muziek, is een bijzondere ontwikkeling in boek. Het maakt de emigratie naar Nederland wel een stuk geloofwaardiger en net voordat Daad Kajo in het tweede deel van het boek inzoomt op Barna, vallen veel puzzelstukjes op hun plek.

Barna
Balsam is niet de enige met seksuele frustraties. De vijfentwintigjarige Barna uit Damascus wil zo graag seks dat haar verwachtingen torenhoog gespannen zijn. DWanneer ze emigreert naar Nederland, geeft die cultuur, die veel opener is dan de Syrische, haar de vrijheid waar ze altijd naar heeft gezocht. In Nederland vindt ze ook Balsam, maar bevredigend is die ontmoeting niet.

De seksuele gevoelens van Balsam en Barna zijn voelbaar als je het boek leest. Daad Kajo heeft een intens beeld geschept van het leven van een boerse jongen en een stads meisje die beiden vol verlangen zijn en wiens verwachtingen niet worden waargemaakt. De verleider van Damascus is een aanrader voor de regenachtige zomerdagen, want van dit boek krijg je het tenminste warm.

Gepubliceerd op: 24-07-2012