Het fictiedebuut van Johan Faber mag met recht een succes heten. Wende is een sprankelende roman die steunt op een fijn gebouwde compositie. De noodlottige gebeurtenissen in het verhaal spelen zich af rond 1989, in Berlijn. Het boek dwingt de lezer om te puzzelen met de tijd en de personages.

Johan Faber (1970) schreef al eerder succesvolle non-fictieboeken, zoals Wat bezielde Volkert van der G.? (2008). Nu debuteert hij met Wende, waarin hoofdpersoon Peter Hemel zijn jeugdliefde terugziet. Hierdoor blikt hij terug op vroeger en tracht hij zijn complexe levensgebeurtenissen te ontwarren.

Wende
Hoofdpersoon Peter Hemel is een succesvol schrijver van bestsellerfictie. Op een dag komt hij zijn jeugdvriendin Wende tegen in de trein. Ineens gaan zijn gedachten terug naar zijn studententijd. Zijn vroegere huisgenoot, inmiddels een landelijke politicus, stalkt hem. Hemel denkt terug aan het feit dat zijn huisgenoot op frauduleuze wijze wetenschappelijke artikelen schreef.

Op Wende was hij verliefd. Ook zijn jeugdvriend Wolf blijft door zijn hoofd zweven. Faber laat zijn hoofdpersoon de gedachten aan Wolf in briefvorm op papier zetten, totdat Hemel besluit dat er van zijn belevenissen met Wolf niets bewaard mag blijven. Voor de lezer zijn die herinneringen raadselachtig, omdat Hemels gedachten kunnen afwijken van wat zich destijds in werkelijkheid heeft afgespeeld.

Compact geheel
Het boek heeft een compact geheel, omdat de auteur het hoofdpersonage in ieder deel van zijn leven een fragment van een groter geheim laat ontrafelen. Door deze manier van werken krijgt de roman veel gestalte. Het gestalte van een grote roman zelfs. Maar wat het meeste geprezen mag worden, zijn de overtuigende sprongen in de tijd: van het einde van de Tweede Wereldoorlog tot 9/11. Ieder moment krijgt een symbolische betekenis in Hemels leven, zodat de momenten iets indrukwekkends krijgen:

‘Hé, is je trouwens wel eens opgevallen dat er iets geks is met die datum? Val van de Muur, 9 november, Negen elf, nine eleven, 11 september.’

Faber laat niets aan het toeval over. De tijd en de geschiedenis cirkelen om Peter Hemel heen. Alles, iedere persoon en iedere naam, is functioneel voor het verhaal. Ook de stijl staat in dienst van de inhoud: geen moderne probeersels door onwerkelijke romanpersonages neer te zetten, of pogingen om grappig te doen. Faber heeft getracht een klassiek en degelijk werk te schrijven en dat is hem gelukt.

Puzzelen
De intrige is complex. Geen wonder, aangezien het in dit boek gaat om het oplossen van raadsels en onduidelijkheden die ten tijde van de val van de Muur zijn ontstaan. Als lezer word je gedwongen om actief aan de slag te gaan: welke personages hebben een dubbelrol? En wie staat met wie in contact? Door de flashbacks is dit een lastig klusje, maar voorop staat de knapheid waarmee Faber die puzzel heeft ontworpen.

Wende is dan ook een sterke en knappe roman. Het werk stoelt op een ronduit fraaie compositie, zoals je die nog maar weinig ziet. Faber heeft met zijn debuut een grote kans op een literaire prijs dit jaar.

Gepubliceerd op: 16-07-2012