In april, niet geheel toevallig de maand waarin de 100^e verjaardag van ’s werelds beroemdste scheepswrak werd gevierd, kwam De reddingsboot uit. Meeliften op de internationale Titanic-hype was een tactische zet, want enige promotie kan het boek wel gebruiken. Charlotte Rogan weet als geen ander het egoïsme van de mens te verwoorden, maar meer dan dat biedt De reddingsboot niet. Het verhaal blijkt slechts een bedaarde opbouw naar een oninteressant slot.

Twee jaar na het zinken van de onzinkbare Titanic, gaat de Empress Alexandra brandend ten onder in de Atlantische Oceaan. Grace Winter behoort tot de gelukkigen die een plek in een reddingsboot weten te bemachtigen. Er is echter een probleem. De sloep heeft een kleinere capaciteit dan het koperen plaatje aan stuurboordzijde beweert. Hij ligt daardoor te diep in het water en zelfs op kalme zee klotst er gemakkelijk zeewater over de rand.

Tenenkrommende dilemma’s
Vanaf de eerste pagina is het evident dat Grace de ramp heeft overleefd. Ook wordt al snel duidelijk dat ze in een rechtszaak verwikkeld is, die iets te maken heeft met de situatie op de reddingsboot. Waar ze precies voor aangeklaagd is, blijft onbekend. Door het weggeven van de goede afloop is het verhaal niet bijzonder spannend en de rechtszaak wordt niet voldoende ingeleid om de aandacht vast te houden. De reddingsboot moet het daarom voornamelijk hebben van de dilemma’s waar de inzittenden van de sloep mee te maken krijgen.

De te kleine boot is nog maar het begin. Na enkele dagen raakt het drinkwater op en tot overmaat van ramp is er een zware storm op komst. Er zullen mensen overboord moeten worden gezet. De inzittenden worden voor een harde keus gesteld. Redden ze hun eigen leven, of dat van een ander? Rogans toon is hard. Het is haast angstaanjagend hoe ze beschrijft waar de mens toe in staat is als het op overleven aankomt. ‘Waarom niet, Mary Ann? Je zou jezelf een hoop lijden besparen door in zee te springen. Je gaat hoe dan ook dood, en ik heb gehoord dat het een stuk plezieriger is te verdrinken dan te sterven van de honger of dorst.’

Geforceerd literair
Op de derde dag na de ramp vertelt een van de inzittenden over Freud. Volgens zijn theorie is vergeten altijd gerelateerd aan de drijfveren van het overleven. Het verhaal roept direct vragen op over het waarheidsgehalte van Grace’s memoires. Is het werkelijk zo gegaan, of zijn dit grotendeels verzinsels van een cruisepassagier in shock? In ieder geval komt het verhaal over Freud enigszins uit de lucht vallen, alsof Rogan geforceerd nog wat vage verwijzingen heeft willen toevoegen.

Het laatste deel van het boek draait voornamelijk om de rechtszaak. Als eenmaal duidelijk is waar Grace voor wordt aangeklaagd, ontaardt het verhaal in een saaie uiteenzetting van verhoren. Het zou kunnen worden opgevat als een klacht tegen de Amerikaanse claimcultuur, maar na het toch wel enerverende avontuur in de reddingsboot is dit totaal oninteressant. In een laatste poging tot een opleving krijgt Grace ten slotte een huwelijksaanzoek van haar advocaat. Dit zoetsappige einde werkt helaas averechts en versterkt slechts de anticlimax van wat een opwindend verhaal had kunnen zijn.

Gepubliceerd op: 20-05-2012