Al jaren is april de Maand van de Filosofie met door het hele land allerlei filosofische activiteiten. Hoogtepunt hiervan is de Filosofie Nacht in Amsterdam. Dit jaar werd voor het eerst ook in het hoge noorden een soortgelijk evenement georganiseerd. De eerste Groningse nacht van de filosofie vond plaats op 26 april in ForumImages en was compleet uitverkocht. Zo’n 400 belangstellenden dromden samen en schuifelden afwachtend naar een van de drie zalen met uiteenlopend programma.

Wij zijn niet ons brein
De grootste zaal zat al vroeg overvol voor Bert Keizer, de schrijver van het Maand-van-de-filosofie-essay Waar blijft de ziel?. Keizer betoogde dat de hardnekkige illusie ‘wij zijn ons brein’ aantoonbare onzin is. Er werd, ondanks het serieuze onderwerp, veel gelachen om zijn ironische grapjes en stellige enthousiasme. De sfeer werd ernstiger toen Ton Derksen en Hans Harbers spraken over de vraag wat een wetenschapsfilosoof in het strafrecht te zoeken heeft. De slotdiscussie was helaas erg kort in verhouding tot de uitgebreid en ietwat lijzige individuele betogen waardoor het geen duidelijk geheel werd.

Tussen de programmaonderdelen door draaide DJ Jeroen van der Mark hippe plaatjes die aansloten bij de onderwerpen van de nacht. De mensen stommelden roezemoezend naar de bar of wisselden van zaal. Verlaten jassen bezetten vele schijnbaar lege stoelen waardoor voor degenen die nog geen zitplaats veroverd hadden, dit voorlopig nog onmogelijk bleef.

Wachten op geluk
De wat scheve verhouding tussen de grootte van de drie zalen had tot gevolg dat het publiek voornamelijk in de grootste zaal bleef. Een uitstapje buiten deze zaal had een grote teleurstelling tot gevolg. Toen Coen Simon kwam vertellen over zijn laatste boek Wachten op geluk was de zaal razendsnel stampvol, waarna de deur helaas gesloten werd en de enkele laatkomers slechts nog konden wachten op geluk.

Gelukkig waren ook in de kleinere zalen boeiende sprekers met geïnteresseerd publiek. Er werd onder meer over populaire cultuur filosofisch gesproken. Zo nam René Boomkens de tv-serie Mad Men onder de loep, Peter Timmermans analyseerde op filosofische wijze de ‘knuffelpsychopaat’ Dexter en Katherine Gardiner stelde bij de serie Breaking Bad de vraag: ‘kan een goed mens slecht handelen?’.

‘Have a break, have a poem’
De kleinste zaal bevond zich achter een gesloten deur die kort van tevoren werd geopend voor een beperkt aantal mensen. Mysterieuze achtergangetjes leidden de nieuwsgierigen naar een schimmelig maar knus en artistiek ingericht kelderzaaltje. Hier ontving onder andere Rense Sinkgraven zijn publiek, met wie hij zijn mooie geïmproviseerde bloemlezing met de titel filosofie in poëzie las. Enthousiast hield hij een ‘have a break, have a poem’ op locatie, waarin de filosofie poëtisch verborgen bleef.

De tijd
Een bevlogen gesprek tussen Marli Huijer en Jan-Willem Romeijn over de tijd boeide wederom een groot publiek. Huijer beschouwde de tijd vanuit een sociaalwetenschappelijk perspectief, als een product van sociale en economische ontwikkeling. Daartegenover betoogde Romeijn het natuurwetenschappelijk perspectief. De tijd was veel te snel voorbij waardoor de discussie spijtig genoeg plomp werd afgekapt en de toeschouwer werd achtergelaten met een open einde.

De avond werd op een originele manier schaterend afgesloten met humoristische filosofische strips van Barbara Stok en de goochelende filosoof Tilman Andris. Andris wist de zaal totaal te verbluffen met zijn verwonderende trucs. Het was een vermakelijke nacht met interessante sprekers. Wel was er wat te weinig ruimte voor het publiek, dat wellicht interactiever betrokken had kunnen worden in het programma. Het was een zeer geslaagde eerste Groningse Nacht van de Filosofie en het zal hopelijk niet de laatste zijn.

Gepubliceerd op: 03-05-2012