Journaliste Nerea Riesco heeft haar strepen verdiend in Spanje. Twee jaar geleden verscheen haar derde roman El elefante de marfil in het mediterrane land, in Nederland vertaald als De ivoren olifant. Het verhaal is prachtig en bevat slim gevonden parallellen tussen spel en de werkelijkheid, maar het plot is helaas te voorspelbaar.

Boeketromannetje
Deze voorspelbaarheid wordt onder andere veroorzaakt door de uitwerking van het verhaal. Na nog geen twintig bladzijden te lezen, heb je het idee een historisch romannetje in handen te hebben dat thuishoort in de Bouquetreeks. En iedereen weet hoe een dergelijke roman verloopt.

Alle ingrediënten zijn dan ook aanwezig in De ivoren olifant: de vrouw, Julia, die zich in het gareel gedrukt voelt en wilt losbreken uit de normen en waarden van haar tijd, de achttiende eeuw. De onbekende en mysterieuze man, Léon in wiens armen Julia zich gooit. De problemen die er in eerste instantie voor zorgen dat ze niet samen kunnen zijn, maar ze uiteindelijk dichter naar elkaar toe brengen. Daarnaast helpt ook de schrijfstijl nog een handje mee: ‘Toen stond ze naakt, haar huid rozig en tintelend onder het kaarslicht, bereid tot overgave aan deze knappe onbekende die haar hart vulde met vuur.’

Plotwending
Gelukkig zorgt Riesco op tijd voor een wending in het plot, zodat de eentonigheid van de vurige liefdesrelatie van Léon en Julia enigszins verbroken wordt. Léon is de taak opgelegd om de laatste schaakpartij te spelen, waarvan de afloop zal bepalen of de stad Sevilla in de handen van de christenen of de mohammedanen valt. Deze taak geeft Léon door aan zijn zoon Abel, nadat een vijandelijk broederschap hem vermoordt.

De plotwending vormt een welkome afwisseling, omdat Riesco er in slaagt spanning aan te brengen. Léon en Abel worden in alles tegengewerkt door een vijandelijke groepering die probeert deze schaakpartij tegen te houden. ‘Plotseling zag hij ze, Julita en haar grootouders, dood op de vloer, lijkbleek, badend in een grote plas bloed.’  Helaas is ook deze nieuwe wending van het verhaal na enige tijd volledig voorspelbaar. Wie zich schuilhoudt achter de vijand, wie de moorden gepleegd heeft en hoe de laatste schaakpartij uiteindelijk zal verlopen is vrij snel te raden.

Literatuur versus het leven
Riesco weet echter een paar mooie parallellen met de werkelijkheid te trekken. Dit doet ze door het schaakspel te vergelijken met het leven: ‘En toen – ze kon het bijna niet geloven – toen begreep ze alles. De wereld strekte zich uit aan haar voeten. Het was een komen en gaan van mensen, her en der, als kleine schaakstukken verschoven door de almachtige hand van God. ‘Wij, verachtelijke kleine zwarte en witte pionnen die ons voortbewegen over een gigantisch schaakbord, kook in zwart en wit.’ ‘

Daarnaast gebruikt Riesco ook citaten van verschillende figuren uit de geschiedenis zoals Sartre en Borges. Deze quotes geven telkens voorafgaand aan het hoofdstuk een voorproefje van de gebeurtenissen die gaan komen: ‘De man is als een pion op het schaakbord. Hij schuift van veld tot veld, zonder de dame te kunnen vangen.’ Een citaat dat treffend bij het hoofdstuk past, waarin Cristobals (de voorman van Julia’s drukkerij) frustratie hoogtij viert omdat hij Julia maar niet kan krijgen. De citaten zijn echter ook toepasbaar op het dagelijks leven in de eenentwintigste eeuw.

Al met al is De ivoren olifant een mooi verhaal om te lezen. Een verhaal dat het leven bespiegelt met behulp van het schaakspel. De romantiek en de plotwendingen maken het interessant, maar helaas voert de voorspelbaarheid de boventoon.

Gepubliceerd op: 18-04-2012