De achterbank van een taxi, New York, een inzicht: ‘Ik moet (…) terugkomen naar Nederland met een mooi verhaal. Opa verzon een verhaal voor mij, ik schrijf het straks op voor hem.’ Met deze woorden begint verteller Klaas Kits het verhaal over zijn eigen leven, dat van zijn opa en van Jackie Fontanel.

Klaas’ opa, Willem Kits, heeft hem vanaf zijn kindertijd spannende verhalen verteld over Jackie Fontanel, een avonturier in het jazzy New York van de roaring twenties.

‘In opa’s verhalen maakte Jackie de gekste dingen mee: vaak door muziek of tijdens het reizen en altijd met vrouwen. Jackie had wijze woorden en levenslessen, maar steeds als je dacht dat er een happy end kwam en er een eind aan zijn wonderlijke leven zou komen, stond hij aan het slot van het verhaal toch weer alleen op een stoep, een treinstation of een kade om verder te reizen naar een volgend avontuur.’

De verhalen van opa Willem voeren terug naar vervlogen tijden, maar Van Kooten beschrijft ook het hedendaagse leven van Klaas: van klein jongetje tot puber, en van zoekende twintiger tot dertiger. Opa’s verhalen blijven voor Klaas ook als hij ouder wordt van grote betekenis.

Mee met Klaas
Van Kooten beschrijft dialogen, gedachten en sfeerschetsen vanuit Klaas’ perspectief. Omdat de roman over het leven van Willem en Klaas Kits gaat, is Het wonderlijke leven van Jackie Fontanel een memoire-achtige roman geworden. Van Kooten probeert nergens krampachtig ‘literair’ over te komen en dat doet dit boek goed: de eenvoudige, persoonlijke stijl verkleint de afstand tussen Klaas en de lezer. De filmische beschrijvingen maken dat de lezer zich volledig in Klaas’ verhaal kan inleven en zich tot het einde van het verhaal laat meevoeren.

Dat Het wonderlijke leven van Jackie Fontanel de lezer zo boeit komt ook door het subtiele mysterie dat er in de roman verweven is. Als verhalenverteller Willem Kits op een dag sterft laat hij zijn kleinzoon een even belangrijke als geheimzinnige boodschap na, die pas tegen het einde van de roman ontrafeld zal worden.

Van familieverhaal tot cabaroman
Van Kooten maakte van zijn boek meer dan alleen een ontwikkelingsroman met een historische twist. Het wonderlijke leven van Jackie Fontanel onderscheidt zich van andere romans doordat het ontstaan van het boek en de theaterbewerking ervan expliciet worden geproblematiseerd.

Aan het einde van het verhaal is Klaas terug in Nederland ‘met een mooi verhaal’ – het streven waarmee het boek begon – waarvoor hij zelfs een uitgever vindt. Die verzekert hem dat zijn verhaal ‘zich fucking goed voor het theater, muziek en misschien zelfs film [leent]’. Dat is precies wat van Kooten gedaan heeft. Het wonderlijke leven van Jackie Fontanel is een cabaroman geworden: een roman waarvan ook een theatervoorstelling gemaakt werd waarin de muziek en de verhalen van opa en kleinzoon tot leven komen.

Ook als roman blijft Het wonderlijke leven van Jackie Fontanel overeind. Van Kooten schrijft levendig en persoonlijk, en neemt de lezer via verteller Klaas mee op een zoektocht naar verborgen feiten en volwassenheid tegen een decor dat tot de verbeelding spreekt: van het New York in de jaren twintig tot Amsterdam in de jaren negentig. Van Kootens debuutroman is niet alleen een boeiende geschiedenis met een fabelachtig slot, maar ook een prettig leesbaar en ontroerend verhaal over adolescentie en familiebanden.

Gepubliceerd op: 12-02-2012