Hoe zou de wereld er uit zien als John F. Kennedy niet zou zijn doodgeschoten op 22-11-1963? Dit is de centrale vraag in het nieuwe boek van Stephen King. Hoofdpersonage Jake Epping ontdekt een poort in de tijd en reist naar 1958 om Lee Harvey Oswald tegen te houden. Het verleden laat zich alleen niet graag veranderen. En wanneer het toch verandert, is het dan wel ten goede?

In het nawoord schrijft Stephen King dat hij 22-11-1963 eigenlijk al in 1972 wilde schrijven. Als full-time leraar had hij echter niet voldoende tijd voor de vele research die hierbij kwam kijken. En belangrijker nog, negen jaar na de moord ‘ was de wond nog te rauw’. Het is het wachten waard geweest, want met 22-11-1963 heeft Stephen King een pageturner geschreven die geen seconde verveeld.

Vlindereffect
Jake Epping, een leraar Engels, wordt op een avond gebeld door zijn vriend Al Templeton. Al is ernstig ziek, terwijl hij gisteren nog kerngezond was, en heeft een geheim. In zijn hamburgertent zit een poort in de tijd, naar 1958. Al is zelfs al een aantal keer terug in de tijd gereisd en heeft toen het plan opgevat om Lee Harvey Oswald ervan te weerhouden Kennedy te vermoorden. Tijdens het wachten op 1963 werd hij alleen ziek en moest hij terugkomen. En nu vraagt hij Jake om zijn missie af te maken.

Jake wil het verleden best veranderen, maar het biedt weerstand. Het wil zich helemaal niet laten veranderen. Sterker nog “de weerstand tegen de verandering is evenredig met de mate waarin de toekomst door een bepaalde daad kan worden veranderd”. Elke verandering, hoe klein ook, kan grote gevolgen hebben in de toekomst, het zogenaamde vlindereffect.

De kunst van het laten geloven
22-11-1963 is geschreven vanuit de ik-persoon. Jake vertelt de lezer een verhaal en spreekt hem ook aan. “Hoe dat ging weet je al.” Hierdoor wordt het een persoonlijk relaas en ga je mee het verleden in, op zoek naar de wereld van de jaren ’50 en ’60. “Die wereld van vijftig jaar geleden stonk erger dan ik ooit zou hebben gedacht, maar smaakte veel beter.” In zijn zoektocht komt Jake ook personages tegen uit eerder werk van King. Zo gaat hij naar het stadje Derry en ontmoet Beverly en Richie, die een prominente rol spelen in IT.

King loodst je met zijn boeken een wereld in waar dingen gebeuren die helemaal niet kunnen. Maar de kunst is dat je het bijna niet meer in de gaten hebt. Je gelooft elke letter die hij op papier zet. Zo is er een moordende clown die in een doucheputje zit (IT) en een ter dood veroordeelde met bovennatuurlijke krachten (The Green Mile). Ook in 22-11-1963 is dit weer het geval. Een poort in de tijd! ’Ja daag’ denk je als je de achterflap leest. King weet het toch klaar te spelen dat je geen seconde twijfelt aan die poort in de tijd. Ik niet in ieder geval. En dat is een puike prestatie

Gepubliceerd op: 03-02-2012