Er viel heel wat te ontdekken tijdens het Discovery Festival dat dit jaar voor de vijfde keer in NEMO in Amsterdam gehouden werd. De avond zorgde voor een spannende kruisbestuiving tussen wetenschappelijke experimenten, muziek en kunst. Voor het eerst was er ook een Cabinet of Curiosities te zien met bizarre vondsten van kunstenaars, waarin vertrouwelijke objecten plotseling een vervreemdend effect kregen.

Een tak van een krulwilg waaiert uit over een lichtgekleurd plateau. Normaal levert dat een spel van organische lijnen en vormen op, maar in dit geval laat kunstenaar Merijn Bolink Moeder Natuur niet haar gang gaan. De tak loopt uit in een geometrisch stelsel dat sterk doet denken aan de kubistische schilderijen die Mondriaan maakte tussen 1911 en 1914. ‘Nature sucks’ is de boodschap die het werk uitdraagt: twee gemanipuleerde takken geven de woorden letterlijk weer.

De natuur wordt bespot, beledigd zelfs. Tegelijkertijd vormt het de belangrijkste inspiratiebron van de 12 kunstenaars, wiens werk tijdens het Discovery Festival te zien is in het NEMO Theater dat voor deze gelegenheid is omgedoopt tot rariteitenkabinet: het Cabinet of Curiosities. Het toont een verzameling wonderlijke objecten waarvan de makers het niet zo nauw nemen met de wetten der natuur.

Frankenstein
Neem Verboden Vrucht van Peter Zwaan. Iedereen weet dat een appel rond is en een gladde schil heeft. Dit geldt niet voor het exemplaar in het rariteitenkabinet. Deze heeft huidplooien, moedervlekken en zelfs haartjes. De appel lijkt het werk van een geflipte professor die á la Frankenstein heeft geëxperimenteerd met menselijk materiaal. Ook Mensvisboutje, dat eruit ziet als een onsmakelijke drumstick met kleine haartjes en gefileerde vissenkop, en Zaagmeermin, een kettingzaag gecombineerd met een gemuteerd vissenlijf, zijn even weerzinwekkend als fascinerend.

On the Crossing of Species
Design Academy student Bob de Graaf combineert in zijn werk op een geheel andere manier natuur en techniek. On the Crossing of Species is een catalogus waarin de ontwerper met uitzonderlijke precisie allerlei klauwen, vleugels en ogen bijeen heeft gebracht. Deze worden tentoongesteld in kleine houten vitrinekastjes en alles is voorzien van minuscule naamplaatjes met bijbehorende Latijnse soortnaam.

Opmerkelijk is dat De Graaf zich niet heeft beperkt tot alleen organische soorten: een duivenveer is ingedeeld naast een rubberen goudvisje, de klauw van een vogel hoort naast de ijzeren veer van een wasknijper. Bovendien toont On the Crossing of Species ook nieuwe soorten, samengesteld uit onderdelen van beesten en dingen. Zo fungeert een smalle ijzeren bout als de gifstekel van een schorpioen en verbindt een roestige schroef de tere vleugels van een vlinder.

Nieuw licht
De kunstwerken in het rariteitenkabinet van Discovery Festival halen voorwerpen uit hun alledaagse context en plaatsen ze in een nieuw licht. Op het eerste gezicht lijken ze misschien vertrouwelijk, maar ze zijn ook vreemd, soms zelfs afschrikwekkend. Er wordt een loopje met de natuur genomen, waardoor je in verwarring wordt gebracht. Plotseling maakt de wereld die je als vanzelfsprekend ervaart, plaats voor het onbekende en wordt je gedwongen opnieuw te leren waarnemen.

Gepubliceerd op: 28-09-2010