Het oeuvre van Jan van Munster (1939) bestaat grotendeels uit lichtwerk in de openbare ruimte. Het boek Light/Licht geeft een goed overzicht van zijn werk uit de periode 1969-2010. Hoewel het werk moeilijk te ervaren is aan de hand van een foto, vormt het boek toch een belangrijke bijdrage aan het oeuvre van Van Munster. Het biedt namelijk een oplossing voor een probleem waar kunst in de openbare ruimte vaak mee te maken heeft.

Obstakel
Een groot deel van het oeuvre van Van Munster bevindt zich in de openbare ruimte. Hoewel dit op zich geen probleem is, heeft het wel tot gevolg dat een werk nooit in context van ander werk kan worden getoond, zoals dit gebeurt bij tentoonstellingen. Bovendien wordt het niet binnen een kunstcontext bekeken. In plaats daarvan wordt het werk getoond in de drukte van de stad, of langs de snelweg. Hierdoor dreigt het werk slechts te gaan fungeren als een ‘landmark’, dat bij toevallig voorbijgaan wordt bekeken. Het conceptuele deel in Van Munsters werk komt hierdoor in het geding.

Neem bijvoorbeeld het werk Grasspriet met veel energie (2004), een paal van groen neonlicht die in een golvende beweging de lucht in steekt. Het werk staat sinds 2004 langs de A12 bij Ede. Wanneer je onbevangen langs het werk rijdt kun je het alleen op de formele aspecten beoordelen. Je kunt het mooi vinden, of juist niet, maar zelfs titel en kunstenaar blijven onbekend. Diepere lagen komen hierdoor niet goed uit de verf, terwijl deze wel aanwezig zijn in het werk.

Uitweg
Juist voor deze moeilijkheid biedt het boek Licht/Light een oplossing. Met meer dan honderd foto’s geeft het boek een uitgebreid overzicht van het werk dat Van Munster maakte tussen 1969 en 2010. De tekst, geschreven door de Duitse kunsthistoricus en curator Dr. Peter Lodermeyer, richt zicht voornamelijk op de conceptuele kant van het werk. Zo schrijft hij over de manier waarop Van Munster omgaat met energie als concept. Naast licht gebruikt Van Munster ook warmte, hersengolven en magneten in zijn werk. Deze verschillende vormen van energie vormen ook het onderwerp van zijn werk. Hierbij speelt polariteit een grote rol: warm en koud, rood en blauw, licht en donker, plus en min.

Grasspriet met veel energie (2004) neemt energie niet alleen als materiaal, in de vorm van licht, maar is ook een speelse overdenking van een te energieke grasspriet. In het boek wordt de rol van dit kunstwerk in zijn oeuvre duidelijk. Van Munster maakte namelijk eerst een reeks rechte lijnen, waarna hij ook golvende lijnen ging gebruiken. Dit werk blijkt de laatste en grootste willekeurige golfbeweging te zijn die hij maakte. Hierna ging hij over op een serie hersengolven van neonlicht. Het werk kan gezien worden als een schakel tussen de rechte lijn en de hersengolven. Met deze kennis wordt het werk meer dan een paal van groen neonlicht.

Light/Licht geeft een duidelijk overzicht van belangrijke elementen in het werk van Van Munster. Het boek biedt het werk in de openbare ruimte een context die het normaal het gesproken mist. Light/Licht helpt het werk zo boven zijn functie als ‘landmark’ uit te stijgen. Een foto kan een werk van Van Munster echter niet volledig weergeven. Om het werk goed te ervaren moet je dus toch nog de deur uit.

Gepubliceerd op: 30-07-2012