Schoonheidsidealen bekijken en vergelijken in Museum Het Valkhof
Door: Justa Vuister
De tentoonstelling Waarom godinnen zo mooi zijn geeft een kijkje in de dagelijkse schoonheidsrituelen van de vrouw in de oudheid. De tentoonstelling in Nijmegen, de oudste stad van Nederland, laat de eeuwenoude culturen weer tot leven komen. De teksten op de muren vertellen nog meer interessante weetjes: wist je bijvoorbeeld dat Egyptische vrouwen vaak kaal waren en pruiken droegen? Je wordt als bezoeker bovendien aan het denken gezet over je eigen schoonheidsidealen, want zijn die godinnen van toen niet gewoon de gefotoshopte modellen van nu? Deze prachtig vormgegeven tentoonstelling is nog tot 12 augustus te bewonderen in Museum Het Valkhof in Nijmegen.
Verwachtingen
De titel van de tentoonstelling geeft het idee dat men door middel van kunst meer te weten zal komen over godinnen en hoe ze eruit zagen. Centraal staan echter niet de godinnen, maar juist de schoonheidsidealen van gewone vrouwen uit de klassieke oudheid. Door de vele parfumflesjes, haarnaalden en make-uppotjes komen de antieke culturen tot leven en blijken de Romeinse schoonheidsrituelen opvallend veel op de onze te lijken. Ondanks de ietwat misleidende titel stelt Museum Het Valkhof niet teleur. Het museum doet, na het succes van hun High Tech Romeinen, opnieuw waar het goed in is: de bezoeker meenemen naar het alledaagse leven van de eeuwenoude culturen.
Schoonheidsideaal
De schoonheidsrituelen van de oude culturen worden niet alleen getoond aan de vele potjes en flesjes. Er zijn op de muren ook teksten te lezen die een heldere uitleg geven over de tradities binnen de verschillende culturen, zoals de haardracht en lichaamsverzorging. Het gevoel dat je binnenstapt in de kleedkamer van een rijke Romeinse vrouw wordt versterkt door de prachtige doorschijnende doeken waar je tijdens de tentoonstelling tussendoor loopt. Een donker ingerichte ruimte neemt je mee naar de Griekse vazen, waarop vaak afbeeldingen uit het dagelijks leven te zien zijn, zoals de privé-vertrekken van de Griekse vrouw.
Contrast
De mooie, romantische godinnenkamers gaan aan het eind van de tentoonstelling over in één grote lichte ruimte, waarin de godinnen van schilders als Titiaan en Botticelli op grote doeken te zien zijn, met daarnaast een nieuwe, gefotoshopte versie. Deze nieuwe versies van de godinnen confronteren de bezoeker met het huidige schoonheidsideaal: piepkleine tailles, grotere borsten en smalle heupen. Het is een interessante omslag binnen de tentoonstelling, van parfumflesjes en beeldjes naar De geboorte van Venus en De Venus van Urbino. Deze bekende godinnen zijn door de Italiaanse kunstenaar Anna Utopia Giordano gefotoshopt, zodat ze eruit zien als de magere vrouwen die we vandaag de dag in tijdschriften en op catwalks zien. Als bezoeker word je door deze tentoonstelling dan ook aan het denken gezet: waarom streeft de vrouw al zoveel eeuwen naar een ideaalbeeld dat alleen bestaat op godinnenbeeldjes en gefotoshopte afbeeldingen van modellen?
Het museum heeft weer een prachtige tentoonstelling neergezet waar je je even waant in een wereld ver voor de onze. De nadruk ligt echter meer op de schoonheidsrituelen van de vrouw in de eeuwenoude culturen dan op hun godinnen. Dankzij de koppeling tussen het antieke en huidige schoonheidsideaal wordt je aan het denken gezet over de invloed van photoshop op ons beeld van schoonheid. Deze geslaagde tentoonstelling laat zien dat een prachtige publiekstrekker ook veel diepgang kan bieden.
Gepubliceerd op: 15-07-2012








