Kunsthal Rotterdam presenteert in samenwerking met het Rijksmuseum en het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie (RKD) een overzichtstentoonstelling van foto’s gemaakt door schilder George Hendrik Breitner (1857-1923) aan het begin van de twintigste eeuw. De tentoonstelling geeft een breed overzicht van voornamelijk stadsgezichten. Aangezien Breitner bekend is geworden door zijn schilderkunst is dit een fantastische kans om door zijn ogen naar de wereld van toen te kijken.

Ontwikkelingen
George Hendrik Breitner is bekend als schilder met een impressionistische manier van werken. Door de bewaarde foto’s die nu worden tentoongesteld in de Kunsthal blijkt dat hij de wereld ook via fotografie zo puur mogelijk wilde weergeven. Breitner ging met de net geïntroduceerde handcamera de straat op en legde de stadsontwikkelingen vast. De tentoonstelling laat foto’s zien van Amsterdam aan het begin van de twintigste eeuw. Breitner was duidelijk geïnteresseerd in de dynamische ontwikkelingen van de stad. Als je naar zijn foto’s kijkt mag duidelijk zijn dat hij voornamelijk geïnteresseerd was in de opstartfases hiervan. Hij legde bouwputten, arbeiders en het paardenvervoer vast. Nieuwe ontwikkelingen zoals de elektrische tram die toen werden geïntroduceerd heeft hij juist niet vast gelegd.

Het echte Amsterdam
Breitner ging voor de charmes van het ‘echte’ leven. Daar waar andere kunstenaars hun best deden iets zo perfect mogelijk weer te geven probeerde Breitner juist de realistische kanten van de stad te laten zien. Breitner laat ons de noeste arbeid zien die nodig was voor de nieuwe ontwikkelingen in Amsterdam. De passanten op de foto’s poseren niet maar lopen toevallig voorbij. Doordat Breitner momentopnames probeerde vast te leggen, zijn veel van zijn gemaakte foto’s bewogen. Een manier van fotograferen die weliswaar Breitners stijl weergeeft, maar waardoor hij veel onscherpe foto’s heeft gemaakt .

In de tentoonstelling zijn een aantal bijzonder mooie foto’s te zien van stadsgezichten in Amsterdam die je je nu niet meer kunt voorstellen. Leuk is dat Breitner naast zijn manier van fotograferen, ook via zijn impressionistische manier van schilderen het leven zo echt mogelijk probeerde weer te geven. Echter streefde hij wel naar zijn eigen perfectie. Hij fotografeerde wat hij mooi vond en in schilderijen liet hij hier en daar wel eens wat weg om een mooier beeld te creëren.

Breitners collectie
De tentoonstellingszaal is niet erg groot, maar is slim ingedeeld met extra wanden zodat er genoeg ruimte is voor veel verschillende werken. Er hangen originele zilver gelatine drukken, maar ook uitvergrote moderne foto’s, schetsen, een door Breitner gebruikte Guy Edison handcamera en een paar schilderijen. Er is goed nagedacht over de opzet en ruimte van de tentoonstelling wat er onder andere voor zorgt dat je geen last heb van hordes mensen die voor één foto staan te dringen.

Tot slot
George Hendrik Breitner. Pionier van de straatfotografie is een bijzondere tentoonstelling, omdat je mag mee kijken door de ogen van Breitner. Er wordt een fantastisch beeld geschetst van hoe het er rond 1900 in Amsterdam uit zag. Je ziet prachtige beelden die je alleen uit de film kent, maar nu zijn het echte beelden zonder dat deze in scène zijn gezet.

Gepubliceerd op: 29-06-2012