Facebook, Twitter en Skype: het zijn allemaal manieren om in deze tijd te communiceren. De tentoonstelling Art and Press, nu te zien in Berlijn, keert terug naar het meest traditionele medium van de vorige eeuw: de krant. Beroemde kunstenaars geven in nieuwe en oude werken hun visie op de veranderende media.

Werken van grote namen als Joseph Beuys, Marlene Dumas, Andy Warhol, Robert Rauschenberg, Yves Klein en Sigmar Polke staan hier tentoongesteld. In het Museum Gropius-Bau in hartje Berlijn is sinds 23 maart de tentoonstelling Art and Press geopend waar ruim 56 kunstwerken staan die allemaal een visie geven op het gebied van de veranderende media. Die kunstwerken variëren van schilderijen tot sculptuur, tot installaties en fotografie. Maar de krant blijft in alle zalen een terugkerend object. Een ode aan het traditionele medium, maar ook een waarschuwing voor de consumptiemaatschappij waarin we leven en waarin we dagelijks een stortvloed aan informatie en communicatie over ons heen krijgen.

Stille en levendige kunst
Art and Press opent met een aantal schilderijen van Joseph Beuys en laat ook een van zijn beroemdste video-performances zien, waarin hij zichzelf drie dagen met een coyote opsloot. Beuys staat bekend als grondlegger van de fluxusbeweging, die vindt dat alles kunst kan zijn. Ook in Art and Press komt ‘alle’ kunst naar voren: zowel ‘stille’ kunst zoals schilderijen en foto’s als ‘levendige’ kunst. Spijkers steken uit een schilderij of veren maken het kunstwerk aaibaar, zoals bij Sigmar Polke. In elke hoek van iedere zaal, die elk een apart thema bevat, liggen stapels kranten, uitgescheurde krantenknipsels of zijn de krantenberichten gedrukt op de vloer. De muren worden naarmate de tentoonstelling vordert beplakt met provocerende teksten over maatschappelijke problemen als immigratie, discriminatie en terrorisme: onderwerpen waar de media tegenwoordig vol mee staat. De seksuele revolutie en de flowerpower van de jaren ’60 in de ene zaal gaat gepaard met de veranderende consumptiemaatschappij in de pop-art van Warhol en Rauschenberg.

Manipulatie
De tentoonstelling focust zich niet alleen op de verandering die de media met zich meebrengt, maar ook op de gevolgen daarvan. De media manipuleert en laat soms dingen anders lijken dan ze zijn. Een voorbeeld daarvan is de kunst in zaal tien, genaamd: Where art transforms lies into truth. Aan de wand hangen uitvergrote artikelen over Jeff Koons, Kate Moss en Bill Clinton. Op het eerste gezicht lijken het gewone artikelen, maar als je gaat lezen blijkt het over hun dood te gaan, terwijl ze nog niet eens dood zijn. De titel van de zaal komt overeen met het feit dat manipulatie in de media zoveel invloed kan hebben op de samenleving. Het tonen van die manipulatie door middel van kunst is één van de sterkste punten van Art and Press.

De Berlijnse expositie eindigt met een indrukwekkende installatie, genaamd The tabloid jungle. Het kunstwerk is een wirwar van broadsheet- en tabloidformaat kranten en geeft een samenvattende conclusie van oude en nieuwe media. Art and Press focust zich niet op één soort kunst of één kunstenaar, maar het is een mix, net als dat de media een mix is. Er is goed nagedacht over de opstelling en de compositie van de kunstwerken in de zalen en elke zaal heeft zijn eigen thema zodat het voor de kijker helder en duidelijk blijft. Het idee van het laten terugkomen van kranten geeft aan dat dit medium nog niet in vergetelheid is geraakt en een belangrijke informatiebron is geweest in onze geschiedenis. Juist in dit mediatijdperk is het daarom belangrijk om even stil te staan en van een afstand te kijken naar deze veranderde maatschappij en dat is wat Art and Press een bijzondere tentoonstelling maakt.

Gepubliceerd op: 18-06-2012