Luisterend naar ‘Love will tear us apart’ van Joy Division denk ik nooit terug aan de relaties die ik heb gehad maar aan de foto’s die Anton Corbijn van zanger Ian Curtis maakte. Corbijn is in staat de persoon ‘achter’ de beroemdheid vast te leggen. Dit klinkt heel cryptisch, maar door de media wordt een beeld geschapen van zulke beroemdheden. Bij Corbijns foto’s wordt de sluier als het ware opgetild, je ziet een kwetsbaarheid die je misschien niet altijd zou verwachten. Naar aanleiding van zijn nieuwe tentoonstelling, inwards and onwards in FOAM, leerde CultuurBewust.nl de persoon achter fotograaf Anton Corbijn een beetje kennen: een heel hartelijke en oprechte man.

Bewondering
Tweeënhalf jaar geleden raakte FOAM in gesprek met Anton Corbijn over een tentoonstelling. Hij was net een ‘nieuwe weg’  ingeslagen qua onderwerp, namelijk van musici naar kunstenaars. “Ik was zoekende naar iets nieuws, maar uiteindelijk bleek ik terug naar de kern te gaan: zwart-wit foto’s van mensen die ik interessant vind.” Deze bewondering voor mensen blijkt cruciaal te zijn voor zijn carrière. Het was zijn voornaamste alibi om mensen te ontmoeten en te fotograferen. “In het begin was het bij het obsessieve af. Het was niet zozeer het op zoek gaan naar een goede foto als toegelaten te willen worden in een bepaalde wereld. Dat is nu wel weggevallen.”

Musici en beeldende kunstenaars
Kunstenaars zijn echter anders dan musici. Bij muzikanten telt het uiterlijk en natuurlijk hun aanwezigheid op het podium meer mee. “Musici beleven een soort orgasme op het podium, bij kunstenaars is dat er niet. Zij werken anders, gaan iedere dag naar een atelier waar ze alleen werken. Die manier van werken, dat bewonder ik.”

Ik vraag hem of hij daarom wellicht ook is overgestapt op kunstenaars. Een band als Joy Division of The Smiths kun je namelijk niet vergelijken met bands van nu zoals The Kooks of zelfs The Strokes. Zijn huidige bands oninteressant? “Er zijn altijd wel interessante mensen, maar bij jongere bands voel ik me een oude fotograaf. Ik heb meer met de muzikanten van mijn generatie. Arcade Fire is wat dat betreft een uitzondering. Daar heb ik wel mee gewerkt.”

De kunstenaars in inwards and onwards verschillen onderling wel erg van elkaar.  “Ik ben geïnteresseerd in kunstenaars van mijn generatie. Het gaat niet alleen om het werk maar ook om de maker.” Niet alle gefotografeerde kunstenaars zijn favorieten van Corbijn. Sommigen zijn enkel benaderd omdat ze zulk interessant werk maken. Toch is het niet vanzelfsprekend dat iedereen zich zomaar laat portretteren. Tussen het eerste contact en de uiteindelijke foto’s zat soms wel een periode van drie jaar. “Dat maakt het nog leuk. Ik voel nog steeds spanning wanneer ik iemand ga fotograferen, maar slapeloze nachten van nervositeit heb ik niet meer.”

Analoog en digitaal
Wat niet veranderd is, is zijn werkwijze. Nog altijd maakt hij analoge beelden met zijn Hasselbladcamera. “Het moment tussen de foto maken en hem ontwikkelen, die spanning vind ik een aangename spanning die ik niet wil wegnemen. Zwart–wit is eigenlijk de norm. Bovendien bouw je door analoog te fotograferen een kleine imperfectie in. Dat heeft meer met het leven te maken, vind ik. Dat natuurlijke ‘gesprek’ spreekt me aan. Ik heb ook oprechte interesse voor de mensen die ik fotografeer. Ik wil meer over ze te weten te komen: wie zijn deze mensen, hoe gaan ze hiermee om en hoe ontwikkelen ze zich?”

Dit is de eerste expositie die hij digitaal heeft afgedrukt.  De voordelen van digitaal zijn echter wel duidelijk: “Toen ik Imi Knoebel, een vriend van me, fotografeerde zag ik pas bij het ontwikkelen dat in de muur achter hem een hakenkruis was gekrast. Dat heb ik toen wel digitaal weg laten halen.”

Overige beroemdheden
Onder de geportretteerden zijn niet alleen maar kunstenaars. Ook Nelson Mandela en Lance Armstrong komen voor in de tentoonstelling. Waarom? ”Ik had nog een aantal foto’s waarvan ik het gevoel had dat ze tussen wal en schip terecht waren gekomen. Bovendien heb ik enorm veel bewondering voor iemand als Mandela. Hij is een beetje ‘ons aller vader’. Lance Armstrong is een enorme doorzetter: wanneer je na een tegenslag toch zeven keer de Tour de France wint heb je wel iets in je.” Hij geeft toe dat die strubbelingen wel meespelen in zijn keuzes. “Het is misschien wel een aanknopingspunt ja, ik voel me aangetrokken tot die mensen.”

‘Fotografie is een simpel iets’
Corbijn probeert meestal het oeuvre van de geportretteerde mee te laten spelen in zijn foto’s. “Als het kan integreer ik het, maar ik wil niet dat het te geregisseerd overkomt.”  Vaak is er bovendien maar weinig tijd om iemand te portretteren, zeker in de wereld van artiesten. “Daar ben ik vrij handig in, eerder had je een paar minuten in een hotelkamer om een goede foto te maken. Dat is in principe mijn scholing geweest. Fotografie is een heel simpel iets, en ik ben een vrij simpele, Hollandse jongen en dat probeer ik te blijven.”

Gepubliceerd op: 27-06-2011